آخرین بروز رسانی در اکتبر 2, 2025 توسط علی رستگار
همکاری ایران و افغانستان در بخشهای کشاورزی و دامپروری فراتر از دیپلماسی رسمی است و میتواند بهسرعت به پروژههای اقتصادی ملموسی تبدیل شود که هم اشتغالزایی محلی ایجاد کند و هم ارزش افزوده صادراتی منطقه را افزایش دهد. سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل، علیرضا بیکدلی، در حاشیه نمایشگاه محصولات کشاورزی و دامپروری کابل بر ظرفیتهای مشترک تأکید کرد و خواستار نقشآفرینی فعال بخش خصوصی ایران در توسعه زیرساختها شد.
نیازهای فوری بازار افغانی و نقش ایران
بیکدلی اشاره کرد افغانستان به سازوکارهای پایهای زنجیره ارزش کشاورزی نیاز دارد که شامل سردخانهها، کشتارگاههای بهداشتی، تولید ماشینآلات کشاورزی، تجهیزات آبیاری مدرن و واحدهای فرآوری و بستهبندی است. تکمیل این حلقههای میانی موجب کاهش ضایعات پس از برداشت، افزایش مدت ماندگاری محصول و ارتقای کیفیت صادرات خواهد شد، امری که به نفع کشاورزان افغان و صادرکنندگان منطقه است.

مزیتهای رقابتی همکاری دوسویه
- نزدیکی جغرافیایی و شباهت اقلیمی: اقلیمهای مشابه در بخشهایی از دو کشور تسهیلکننده انتقال تکنولوژیهای مناسب و کمهزینه است.
- تجربه و ظرفیت صنعتی ایران: دانش فنی تولید ماشینآلات و تجهیزات آبیاری و تجربه در راهاندازی زنجیرههای فرآوری میتواند سرعت اجرای پروژهها را بالا ببرد.
مدلهای عملی همکاری پیشنهادی
- کنسرسیومهای بخش خصوصی مشترک: تشکیل شرکتهای مشترک برای احداث و بهرهبرداری از سردخانهها و واحدهای فرآوری که سرمایه، فناوری و نیروی انسانی را ترکیب کند تا ریسک و بازده بین طرفین تقسیم شود.
- پروژههای کوچک-مقیاس با تمرکز آموزش: برنامههای فنی و مهارتی برای کشاورزان و بهرهبرداران محلی که همزمان با نصب تجهیزات جدید اجرا شود تا انتقال فناوری موثر و پایدار باشد.
موانع پیش رو و راهکارها
برخی موانع شامل کمبود سرمایه اولیه قابل تزریق، پیچیدگیهای حقوقی و تجاری بینالمللی، و نیاز به تضمین کیفیت و استانداردهای بینالمللی است. راهحلهای عملی عبارتند از ایجاد چارچوبهای قراردادی شفاف، استفاده از ضمانتهای سرمایهگذاری منطقهای و اجرای آزمایشی پروژهها در مقیاس محدود برای اثبات مدل تجاری قبل از توسعه سراسری.
نتیجهگیری
تبدیل ایدههای کلی به پروژههای عملی نیازمند اراده مشترک دولتها و انگیزه بخش خصوصی است؛ ایران با تجربه صنعتی و بازار نزدیک و افغانستان با منابع کشاورزی و نیاز به زیرساخت، میتوانند یک زنجیره ارزش منطقهای ایجاد کنند که مزایای اقتصادی گستردهای برای هر دو طرف به همراه داشته باشد. برنامهریزی هوشمند، سرمایهگذاری هدفمند و آموزش محلی کلیدهای موفقیت این همکاری خواهند بود.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.