آخرین بروز رسانی در می 28, 2025 توسط علی رستگار
با وجود کمبود شدید بارندگیها و کاهش محسوس ظرفیت نیروگاههای برقآبی، شبکه برق سراسری ایران در تابستان امسال با اتکا بیسابقه به نیروگاههای حرارتی، توانست از بروز خاموشیهای گسترده جلوگیری کند. این نیروگاهها، بار سنگین تأمین انرژی کشور را در شرایط ناترازی شدید بین تولید و مصرف به دوش کشیدند.
سهم ۸۱ درصدی نیروگاههای حرارتی در ظرفیت تولید برق
بر اساس تازهترین آمار رسمی، ظرفیت نامی شبکه سراسری برق ایران به ۹۴ هزار و ۶۷۸ مگاوات رسیده است. در این میان، نیروگاههای حرارتی با ظرفیت ۷۶ هزار و ۶۶۵ مگاوات، معادل ۸۱ درصد از کل ظرفیت تولید برق کشور را در اختیار دارند. این آمار به وضوح نقش حیاتی این نیروگاهها را در حفظ ثبات و پایداری شبکه برق ایران نشان میدهد.
در حال حاضر، ۱۴۶ نیروگاه حرارتی با ۶۳۲ واحد تولید برق در کشور فعال هستند. با وجود فشار بیسابقه ناشی از گرمای زودرس و افزایش مصرف برق در بهار امسال، این نیروگاهها با عملکردی قابل اتکا، بخش عمده بار شبکه را تأمین کردهاند. این عملکرد در شرایطی که کاهش بارندگیها در سال آبی جاری به شدت ظرفیت عملی نیروگاههای برقآبی را کاهش داده بود، اهمیت ویژهای پیدا میکند. در نتیجه این وضعیت، شبکه سراسری برق کشور در هفتههای اخیر وابستگی بیشتری به نیروگاههای حرارتی پیدا کرده است؛ موضوعی که نگرانیهایی را از نظر تأمین سوخت و راندمان این نیروگاهها به همراه داشته است.

تابستان ۱۴۰۳ بدون خاموشی گسترده: مدیریتی هوشمندانه
با این حال، برنامهریزی دقیق برای تعمیرات اساسی، تأمین سوخت و مدیریت تولید در نیروگاههای حرارتی موجب شد که تابستان ۱۴۰۳ در بسیاری از مناطق کشور بدون خاموشی گسترده پشت سر گذاشته شود. این موفقیت، نتیجه تلاشها و هماهنگیهای گسترده در صنعت برق کشور است.
نگاه به آینده: نیاز به تنوعبخشی و بهینهسازی
کارشناسان صنعت برق هشدار میدهند که اتکای ۸۰ درصدی به نیروگاههای حرارتی در بلندمدت پایدار نیست. این سطح از وابستگی، چالشهایی را در زمینه تأمین سوخت، مسائل زیستمحیطی و پایداری شبکه در پی خواهد داشت. برای کاهش فشار از روی این نیروگاهها و تضمین امنیت انرژی در آینده، توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی، افزایش راندمان نیروگاههای موجود و بهینهسازی مصرف انرژی در بخشهای مختلف کشور از اهمیت بالایی برخوردار است.
با این حال، تا رسیدن به توازن واقعی میان عرضه و تقاضا و توسعه عملیاتی سایر منابع تولید انرژی، نیروگاههای حرارتی همچنان ستون فقرات شبکه برق ایران باقی خواهند ماند و نقش آنها در تأمین پایدار برق حیاتی خواهد بود.
به نظر شما، چه سرمایهگذاریهایی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر برای کاهش وابستگی به نیروگاههای حرارتی در بلندمدت ضروری است؟

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.