آخرین بروز رسانی در سپتامبر 9, 2025 توسط علی رستگار
اختلاف اجرای مجوز صادرات نفت میان دولت خودمختار کردستان، بغداد و ترکیه از مارس ۲۰۲۳ تاکنون، منجر به توقف عرضه بیش از ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام در روز و زیان انباشته ۲۸ میلیارد دلاری برای این منطقه شده است. این حجم، بیش از ۱۰ درصد از صادرات کل نفت عراق را تشکیل میداد و خلأ درآمدی شدیدی برای بودجه محلی پدید آورد.
ریشههای اختلاف و روند مذاکرات
دو محور اصلی اختلاف عبارت است از تعیین نهاد مسئول تأیید صادرات نفت کردستان و نحوه تقسیم درآمدها با دولت مرکزی؛ موضوعی که از نظر بغداد بر سر حقوق پرداختی کارمندان دولتی و سهم منطقه در بودجه ملی استوار است. هرچند در ماههای اخیر بغداد و آنکارا بر سر برخی بندهای مسیر خط لوله به توافقهای اولیه دست یافتند، اما توافق نهایی با اربیل هنوز نهایی نشده است و بنبست فعلی همچنان ادامه دارد.

پیامدها و راهکارهای فوری
نابسامانی مالی کنونی، هزینه خدمات عمومی و طرحهای توسعهای را با اختلال جدی مواجه کرده و اشتغال در بخشهای وابسته به نفت را کاهش داده است. برای برونرفت از این بحران ضروری است:
- تسریع در مذاکرات سهجانبه اربیل، بغداد و آنکارا با میانجیگری یک نهاد مستقل بینالمللی
- توسعه ظرفیتهای پالایشی و انتقالی محلی برای کاهش وابستگی به صدور خام نفت
با اجرایی شدن این راهکارها، کردستان میتواند ضمن احیای خط لوله و درآمد نفتی، به تنوعبخشی اقتصادی و حفظ ثبات منطقهای نیز دست یابد.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.