آخرین بروز رسانی در می 5, 2026 توسط علی رستگار
بازار جهانی نفت در هفته منتهی به ۲۴ آوریل ۲۰۲۶، یکی از پرتلاطمترین و تاریخیترین مقاطع خود را پشت سر گذاشت؛ تشدید تنشها در تنگه هرمز و توقف نفتکشها، قیمت نفت برنت را به ۱۰۵ دلار رساند.
شوک عرضه تاریخ مدرن؛ کاهش ۵۷ درصدی تولید کشورهای خلیج فارس
رویدادهای هفته منتهی به ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ نهتنها بر پیچیدگی بحران جاری افزود، بلکه چشمانداز انرژی جهان را برای سالهای آتی دستخوش تغییرات بنیادین کرد. محور اصلی نوسانهای بازار جهانی نفت، تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در تنگه هرمز، توقف تقریباً کامل تردد نفتکشها و سیگنالهای متناقض دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران بود. در این میان، شکاف عمیق میان واقعیت فیزیکی بازار (کسری بیسابقه عرضه) و قیمتگذاری در بازارهای آتی، به مهمترین مشخصه این هفته بدل شد.

واقعیت فیزیکی بازار جهانی نفت بسیار وخیمتر از نوسانهای روزانه قیمت بود. مهمترین دادههای این هفته عبارتند از:
- ثبت بزرگترین اختلال عرضه انرژی در تاریخ مدرن و کاهش ۵۷ درصدی تولید کشورهای خلیج فارس
- تخلیه بیسابقه ذخایر نفت و سقوط واردات نفت آسیا به کف ۱۰ ساله
نفت برنت ۱۰۵ دلاری؛ واگرایی عمیق نهادهای جهانی در پیشبینی قیمت
بهای نفت خام برنت معاملات هفته را در حوالی ۹۴.۵۷ دلار آغاز کرد و در پایان با رشد هفتگی ۵.۷ درصدی در سطح ۱۰۵.۳۳ دلار قرار گرفت. نفت WTI نیز با رشد حدود یک درصدی در مرز ۹۴.۴۰ دلار بسته شد. این هفته شاهد واگرایی عمیق در تحلیل نهادهای جهانی بودیم:
- آژانس بینالمللی انرژی و بانکهای بزرگ (گلدمن ساکس، جیپی مورگان): هشدار «بزرگترین تهدید امنیت انرژی تاریخ» و پیشبینی قیمت ۱۳۰ تا ۱۵۰ دلار در صورت تداوم بحران
- بانک جهانی: پیشبینی سقوط قیمت به ۶۰ دلار با کاهش تنشها
صندوق بینالمللی پول نیز هشدار داد در صورت میانگین قیمت ۱۱۰ دلاری نفت، رشد اقتصاد جهانی به ۲ درصد سقوط خواهد کرد. بازار جهانی نفت این هفته را در دوگانگی بین «واقعیت کسری فیزیکی» و «امید صلح» به پایان رساند. عمق تخریب در عرصه به حدی است که کوچکترین سیگنال سیاسی میتواند قیمتها را مهار کند یا نبود آن، موج ویرانگری از جهش قیمت را رقم بزند.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.