آخرین بروز رسانی در سپتامبر 29, 2024 توسط علی رستگار
بررسیهای انجام شده نشان میدهد که تمرکز تجارت خارجی ایران در نیمه نخست سال جاری به شدت بر روی ۷ کشور خاص متمرکز شده است. این ۷ کشور توانستهاند ۸۲ درصد از کل صادرات و ۸۳ درصد از کل واردات ایران را به خود اختصاص دهند.
در حوزه صادرات، چین با اختلاف قابل توجهی در صدر فهرست قرار دارد و پس از آن کشورهای عراق، امارات متحده عربی، ترکیه، افغانستان، پاکستان و هند قرار دارند. این نشان میدهد که آسیا به عنوان یک بازار بزرگ برای محصولات ایرانی مطرح است و همسایگان ایران نیز نقش مهمی در تجارت خارجی کشور ایفا میکنند.
در مقابل، در حوزه واردات نیز امارات متحده عربی، چین، ترکیه، آلمان، روسیه، هند و هنگ کنگ به ترتیب بیشترین سهم را از واردات ایران دارند. این امر نشان دهنده وابستگی ایران به واردات از کشورهای همسایه و همچنین برخی کشورهای اروپایی و آسیایی است.
با توجه به آمار ارائه شده، میتوان نتیجه گرفت که چین و امارات متحده عربی دو شریک تجاری اصلی ایران محسوب میشوند. این دو کشور به ترتیب با ۱۵.۷ میلیارد دلار و ۱۳.۴ میلیارد دلار حجم مبادلات تجاری با ایران داشتهاند. ترکیه نیز با ۷.۵ میلیارد دلار در رتبه سوم قرار دارد.

این تمرکز شدید تجارت خارجی ایران بر روی چند کشور خاص، هم فرصتها و هم چالشهایی را برای اقتصاد ایران ایجاد میکند. از یک سو، این امر میتواند به تقویت روابط تجاری با این کشورها و ایجاد وابستگی متقابل منجر شود. از سوی دیگر، افزایش تنوع در شرکای تجاری و کاهش وابستگی به چند کشور خاص، میتواند به کاهش ریسکهای ناشی از تغییرات در روابط سیاسی و اقتصادی با این کشورها کمک کند.
در مجموع، نتایج این بررسی نشان میدهد که سیاست خارجی تجاری ایران باید بر تقویت روابط با کشورهای همسایه و آسیایی و همچنین تنوعبخشی به شرکای تجاری متمرکز شود.
به روز ترین اخبار در مجله خبری تدبیرگران

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.