آخرین بروز رسانی در دسامبر 31, 2024 توسط علی رستگار
فصل زمستان، به خصوص دی و بهمن، برای عاشقان سینما و هنر هفتم، همیشه شور و هیجانی وصفناپذیر دارد. آمادگی برای حضور در جشنواره فیلم فجر، برنامهریزی برای پوشش خبری جشنواره، گمانهزنی درباره فیلمهای منتخب و حواشی داغ آن، از جمله مسائلی است که اهالی سینما، به ویژه رسانهها و منتقدان، با تمام وجود در این دو ماه تجربه میکنند.
واقعیت این است که هنر هفتم برای بسیاری از فعالان رسانهای و منتقدان، چندان سود مادی ندارد. اگر عشق و علاقه به سینما نبود، حتی یک لحظه ماندن در این فضا برایشان دشوار میشد. همین عشق و علاقه است که ساعتها انتظار در سالنهای جشنواره و تماشای فیلمها را آسان و لذتبخش میکند.
منتقدان در روزهای جشنواره، شب و روز نمیشناسند. بسته به زمان اکران فیلمها، ممکن است بیش از هشت ساعت بیوقفه در سالن بنشینند، یادداشتبرداری کنند و در کوتاهترین زمان ممکن، برداشتهای خود را از چند فیلم روی کاغذ یا در سیستم تایپ کنند تا بتوانند زودتر از دیگران، مطلب خود را در رسانهها منتشر کنند. این کار، هرچند در نگاه اول ساده به نظر میرسد، اما مشقات خاص خود را دارد و نیازمند روحیهای قوی است.
فعالیتهای رسانهای در ایام جشنواره به اوج خود میرسد و علاقهمندان به این حوزه از ابتدای سال، برای ده روز پر تب و تاب جشنواره (از ۱۲ تا ۲۲ بهمن)، برنامهریزی میکنند تا علاوه بر حضور در جشنواره، عملکرد خود را نسبت به سال گذشته بهبود بخشند.
جشنواره فیلم فجر در سالهای اخیر، افت محسوسی داشته است و همین امر، باعث شده تا برخی از رسانهها کمتر به آن توجه کنند. اما بارها گفتهایم که جشنواره فجر و سینمای ایران متعلق به سینماگران، رسانهها و منتقدان است. کنارهگیری از این مسئولیت، نه تنها مشکلی را حل نمیکند، بلکه سینمای ایران را به سمت بینظمی و رکود سوق میدهد. خاطرم هست که جشنواره فجر ۱۴۰۱، پس از ناآرامیها، یکی از بدترین تجربیات ۱۲ سال حضور من در جشنوارهها بود. فیلمها ضعیف و بیمحتوا بودند و جو جشنواره نیز منفی و طاقتفرسا بود. بسیاری از منتقدان و رسانهها، جشنواره را تحریم کردند. با وجود توصیه دوستان به تحریم، من به عشق سینما در جشنواره حضور یافتم؛ چون سینما تحریم شدنی نیست. سینما، زندگی بر روی پرده نقرهای است که به معشوق خود جان میبخشد و به او امید میدهد. در آن روزها، با وجود فشارها و فضای نامطلوب جشنواره، نه تنها ناراحت نبودم، بلکه از کسانی که شانه خالی کرده بودند، بسیار دلگیر شدم. نشستهای خبری لغو میشدند، چهرههای شناختهشده حضور نداشتند و کیفیت فیلمها بسیار پایین بود. با این همه، جشنواره برگزار شد؛ جشنوارهای که حضور اهالی سینما در آن ضروری است و آنها باید برای ارتقای آن تلاش کنند، نه اینکه آن را رها کنند.
سالهای بعد، اوضاع کمی بهتر شد و کسانی که قهر کرده بودند، دوباره به جشنواره بازگشتند. سال گذشته با سال قبلتر چه تفاوتی داشت؟ هیچ اتفاق خاصی نیفتاد، اما همه بازگشتند؛ چرا که معتقد بودند باید سینمای ایران را زنده نگه دارند. جشنواره ۱۴۰۲، تفاوت چشمگیری با سالهای قبل داشت. اکثر هنرمندان حضور داشتند، فیلمهای خوبی اکران شد و دوباره شور و هیجان به جشنواره بازگشته بود. هیچ کلامی نمیتواند لذت آن ده روز را برای علاقهمندان به سینما توصیف کند.
من امروز هدفی جز به اشتراک گذاشتن این خاطرات ندارم. شاید این خاطرات، جرقهای باشد برای کسانی که قصد دارند امسال هم جشنواره را تحریم کنند. اما آنها اشتباه میکنند. سینمای امروز ما با سینمای ده سال قبل بسیار متفاوت است. سینمای امروز بیمار است و نیازمند درمان است؛ نیازمند فریادرسی که در صحنه حضور داشته باشد و کمبودها و کاستیهای آن را گوشزد کند تا دوباره بتواند سرپا شود.
یک ماه دیگر به جشنواره فرصت باقی است و من و امثال من، مشتاقانه منتظر شروع آن هستیم. امیدوارم امسال، جشنواره از سال گذشته پرفروغتر باشد و به روزهایی برسیم که مردم برای دیدن فیلمها، صفهای طولانی میکشیدند و خبرنگاران برای مصاحبه با عوامل فیلم، با هم رقابت میکردند. آدمی به امید زنده است و این رویا برای سینما، دستیافتنی است!
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.