آخرین بروز رسانی در نوامبر 6, 2024 توسط علی رستگار
## نان سنگک: گران، سفارشی و با صف طولانی!
در پی ابلاغ مصوبه افزایش قیمت نان، نانوایی های آزادپز نیز دست به افزایش قیمت زده اند. اما این افزایش قیمت در نانوایی های سنگکی چشمگیرتر است. چراکه بسیاری از آنها برای جبران هزینه های خود، نان سفارشی با قیمت های بسیار بالاتر از نان عادی عرضه می کنند.
نانوایی های آزادپز با آرد گران تری نان می پزند و باید نان را با قیمت بالاتری بفروشند. اما جبران هزینه های دیگر، آنها را مجبور به افزایش قیمت نان فراتر از هزینه تمام شده می کند. ترفند رایج برای این کار، اضافه کردن کنجد و… است.
این موضوع برای مشتریانی که به دنبال خرید نان ساده هستند، مشکل ساز می شود. زیرا آنها مجبور می شوند برای صرفه جویی در زمان، نان کنجدی و سفارشی را خارج از صف خریداری کنند. بسیاری از نانوایی های آزادپز، بخش اعظم نان خود را به صورت سفارشی می پزند و کسانی که به دنبال نان ساده هستند، باید مدت طولانی در صف انتظار بمانند.
## پاشنه آشیل نان سنگک
رئیس اتحادیه نانوایان سنگکی تهران، با اشاره به پخت کاملا دستی نان سنگک، می گوید بخش اعظم پول پرداخت شده برای نان سنگک صرف هزینه نیروی کار می شود. نانوایان برای جبران سایر هزینه ها، از پخت نان سفارشی و کنجدی استقبال می کنند.
او می افزاید اگر نان سنگک مکانیزه بود، قیمت آن بسیار پایین تر می آمد. اما این نان کاملا وابسته به نیروی انسانی است و گرانی آن ناگزیر است.
پخت نان سفارشی در نانوایی های آزادپز هیچ مشکلی ندارد. اما مشکل از جایی شروع می شود که تنها نان سفارشی از تنور نانوایی بیرون بیاید و مردم به علت انتظار طولانی، مجبور به انتخاب نان سفارشی شوند.
رئیس اتحادیه نانوایان سنگکی تهران با تاکید بر اینکه نانوا باید برای متقاضی نان عادی، همان نان را بپزد، می گوید در نانوایی های سنگکی به علت زمان بر بودن فرایند پخت، صف تشکیل می شود و نانوا چانه ها را طبق خواست و سفارش مشتری می گیرد. اما اگر واحدی بر خلاف این عمل کند و مشتری را مجبور به خرید نان خاصی کند، تخلف کرده است.
قیمت نان سنگک معمولی در نانوایی های یارانه ای از ۲ سال پیش ۳ هزار تومان بود و هیچ مصوبه ای برای افزایش آن ابلاغ نشده بود. اما اغلب نانوایی ها این نان را به تدریج گران کردند و قیمت آن را به ۵ هزار تومان رساندند. بنابراین در شهریور امسال که مصوبه افزایش قیمت نان ابلاغ شد، تنها اتفاقی که برای نان سنگک افتاد، قانونی شدن این افزایش قیمت از ۳ به ۵ هزار تومان بود و واحدهای نانوایی حق ندارند نان را گران تر از این بفروشند.
بر اساس گفته های رئیس اتحادیه نانوایان سنگکی تهران، نان سنگک معمولی که با آرد دولتی ۵ هزار تومان پخت می شود، در نانوایی های آزادپز بر اساس عرضه و تقاضا قیمت گذاری شده و در محدوده ۱۵ هزار تومان (اندکی کمتر یا بیشتر) فروخته می شود.
او می گوید قیمت این نان با اضافه کردن کنجد دورو تا ۲۰ هزار تومان نیز بالا می رود. اما اصل اساسی این است که اضافه کردن کنجد باید به خواست مشتری باشد.
نانوایی آزادپز قیمت مشخصی ندارد. در حالی که مثلا صنف نان فانتزی با وجود اینکه از آرد مشابه با نان سنگک استفاده می کند، کف قیمت مشخصی دارد.
رئیس اتحادیه نانوایان سنگکی تهران با اشاره به تلاش این اتحادیه برای تعیین قیمت پایه، می گوید قرار است بررسی هایی انجام دهیم و بعد از آنالیز مسائل مربوط به نانوایی های سنگکی، قیمت پایه نان سنگک آزادپز را تعیین کنیم تا مثل نانوایی های فانتزی، کف قیمت نان مشخص باشد و نانوایی ها بتوانند بنا به وضعیت عرضه و تقاضا و خواست و سلیقه مشتری، نان سفارشی را با قیمت های بالاتر پخت کنند.
او تاکید می کند بعد از تعیین قیمت پایه نان سنگک آزادپز، نانوایی ها ملزم به رعایت نرخ هستند. همانگونه که سایر صنوف قیمت های تعیین شده را رعایت می کنند. اما این نرخ ها با خواست مشتری قابل تغییر است.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.