آخرین بروز رسانی در نوامبر 27, 2024 توسط علی رستگار
دنیای امروز، عرصهای آشفته و پر از بیثباتی است. عباس عبدی در یادداشتی در روزنامه اعتماد، این آشفتگی را با نظریه آشوب تشبیه میکند. بر اساس این نظریه، کوچکترین اتفاقات میتوانند پیامدهای عظیمی داشته باشند، درست مانند اثر پروانهای که بال زدن پروانهای در آمریکای لاتین، میتواند توفانی را در آسیای جنوب شرقی به راه اندازد.
اتصال خطی میان رویدادها در این شرایط از بین میرود و پیشبینیها بیمعنا میشوند. انقلابهای عربی نمونهای بارز از این بیثباتی هستند؛ اتفاقی کوچک در تونس، تلاطمی گسترده در سراسر جهان عرب را به دنبال داشت.
امروزه، عوامل متعددی به این آشفتگی جهانی دامن میزنند؛ از همهگیری کرونا و جنگ اوکراین تا تنشهای فزاینده میان چین و آمریکا، پیشرفتهای سریع هوش مصنوعی، جنگ غزه و اقدامات اخیر اسراییل، و بازداشت نتانیاهو و گالانت، انتخاب مجدد ترامپ، و استفاده از موشکهای دوربرد در جنگ اوکراین و بالاخره وضعیت داخلی کشورها با ناهماهنگیهای فراوان.
این آشفتگی، چالشهای بزرگی را برای سیاستگذاری ایجاد میکند. راهبردهای سنتی در چنین فضایی کارایی ندارند. انعطافپذیری و چابکی کلید موفقیت در این شرایط است. باید ضمن حفظ راهبردهای کلان، در تاکتیکها انعطاف نشان داد و به تغییرات سریع و غیرمنتظره واکنش مناسب نشان داد.
افزایش تابآوری جامعه در برابر شوکهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ضروری است. تنوعبخشی به منابع قدرت (نظامی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و رسانهای) نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. اتکا به یک منبع قدرت، آسیبپذیری را افزایش میدهد.
در فضای آشفته، حتی کوچکترین رویدادها میتوانند آغازگر تغییرات بزرگ باشند. به عنوان مثال، قتل یک خاخام در امارات میتواند توسط گروههای مختلف و یا حتی به صورت طراحی شده برای ایجاد آشوب انجام شده باشد. این مسئله در شرایط عادی غیرقابل تصور است.
تصمیمگیری در شرایط آشوب نیازمند احتیاط، تدریج و امکان بازبینی است. باید از اطلاعات بهروز استفاده شود و از الگوهای قدیمی و پیشفرضها پرهیز کرد. دربارهٔ ترامپ و دیگر بازیگران اصلی صحنه جهانی نیز نیاز به ارزیابی مجدد وجود دارد.
تصمیمگیری جمعی و مشارکتی در شرایط آشوب بسیار مفید است و به کسب توافق و حمایت عمومی کمک میکند. با توجه به عدم قطعیتهای فراوان، باید سناریوهای مختلف را در نظر گرفت و برای هر سناریو آماده بود. اصرار بر یک ایده قطعی در چنین فضایی، اشتباه است.
بهطور خلاصه، باید همواره در حال یادگیری و گفتوگو بود، از تصلب سیاسی اجتناب کرد، منابع را متنوع نمود، تصمیمات کوچک و کارآمد گرفت و آماده بازبینی و اصلاح آنها بود.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.
