آخرین بروز رسانی در آوریل 28, 2026 توسط علی رستگار
پایان جنگ رمضان نقطه عطفی برای بازطراحی مسیر توسعه ایران شده است؛ مسیری که بر صنعت هوشمند، انسان اقتصادی جدید و جامعه مشارکتجو استوار خواهد بود.
پایان جنگ رمضان؛ فرصتی تاریخی برای بازتعریف مفهوم توسعه در ایران
ریحانه نادری نژاد، دکترای جامعهشناسی توسعه، در تحلیلی عمیق از شرایط پساجنگ رمضان تأکید میکند که پایان این نبرد نه صرفاً توقف یک درگیری، بلکه آغازی برای تحول بنیادین در الگوی توسعه ایران است. امنیتی که با فداکاری به دست آمده، اکنون باید به زیرساخت اصلی پیشرفت اقتصادی، عدالت اجتماعی و بازسازی امید عمومی تبدیل شود. او معتقد است ایران در این مرحله حساس، نه تنها به ترمیم زیرساختها، بلکه به «بازاندیشی در خودِ مفهوم توسعه» نیاز دارد.

شکست الگوی رشد بدون عدالت؛ ضرورت گذار به توسعه بومی و پایدار
نادری نژاد با اشاره به تجربه تاریخی کشورها هشدار میدهد که توسعه صرفاً یک برنامه اقتصادی نیست، بلکه یک نظام معنایی و فرهنگی است. در یک قرن گذشته، بسیاری از کشورها رشد اقتصادی را با توسعه برابر دانستند و آسیبهای زیستمحیطی را هزینه اجتنابناپذیر آن قلمداد کردند، اما امروز بحران اقلیمی، فرسایش منابع و نابرابری اجتماعی نشان داده است که «رشد بدون عدالت و پایداری، نه تنها توسعه نیست، بلکه خود منبع ناامنی میشود.»
سه ستون بعثت اقتصادی ایران برای عصر پساجنگ
ستون اول؛ سیاست صنعتی هوشمند
در این الگو، رشد اقتصادی از مسیر تخریب محیطزیست نمیگذرد و سرمایهگذاریها با منطق بهرهوری انرژی، کممصرفی و سازگاری با اقلیم شکل میگیرند. پروژههای صنعتی باید از همان گام نخست ارزیابی زیستمحیطی داشته باشند و تخصیص منابع ملی مشروط به کاهش فقر، افزایش اشتغال مولد و کاهش فشار بر منابع طبیعی باشد.
ستون دوم؛ انسان اقتصادی جدید
شکلگیری چنین انسانی نیازمند تحول در آموزش رسمی و غیررسمی از حالت مدرکمحور به سمت مهارتمحوری، کار عملی، تربیت اقتصادی و تفکر انتقادی است. مردم باید درک کنند که هر رشد، توسعه نیست و هر صنعتی شدن، ضرورتاً پیشرفت محسوب نمیشود.
ستون سوم؛ جامعه مشارکتجو
جامعهای که در آن مردم تنها مصرفکننده نیستند، بلکه در شبکههای محلی، پویشهای همیارانه، تولیدهای خرد، سازندگی محلات و حمایت از گروههای آسیبپذیر فعالانه نقشآفرینی میکنند. تجربههای موفق مشارکت مردمی در جنگ و پس از آن نشان میدهد سرمایه اجتماعی ایران ظرفیت بالایی برای مشارکت در بازسازی دارد.
از الگوی بقا تا الگوی زندگی مولد؛ چشمانداز پیشرو
نادری نژاد تأکید میکند که پروژه ملی پساجنگ نباید صرفاً یک برنامه مهندسی یا ساختوساز باشد، بلکه باید «بعثت اقتصادی ایران» باشد؛ یعنی گذار از الگوی بقا به الگوی زندگی مولد، از توسعه تقلیدی به توسعه بومی، و از رشد کمعمق به پیشرفت پایدار. اگر این سه رکن بهصورت همزمان تقویت شوند، ایران میتواند از این لحظه تاریخی عبور کرده و آیندهای مبتنی بر عدالت، پایداری و فناوری بنا کند.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.