آخرین بروز رسانی در آوریل 10, 2025 توسط علی رستگار
مانیل، فیلیپین – بانک توسعه آسیایی (ADB) در جدیدترین گزارش چشمانداز توسعه آسیایی خود نسبت به پیامدهای منفی اعمال تعرفههای تجاری ایالات متحده آمریکا بر اقتصاد کشورهای در حال توسعه این قاره هشدار داد. بر اساس پیشبینیهای این نهاد بینالمللی، اجرای کامل تعرفههای مدنظر آمریکا میتواند نرخ رشد اقتصادی آسیای در حال توسعه را در سال جاری میلادی حدود ۰.۳ درصد و در سال ۲۰۲۶ نزدیک به یک درصد کاهش دهد.
این گزارش پیشبینی میکند که رشد اقتصادی آسیای در حال توسعه در سال ۲۰۲۵ با اندکی کاهش به ۴.۹ درصد برسد که کندترین نرخ رشد از سال ۲۰۲۲ محسوب میشود. همچنین، انتظار میرود این روند نزولی در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یافته و نرخ رشد به ۴.۷ درصد کاهش یابد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ معادل ۵ درصد بوده است.
در یک کنفرانس مطبوعاتی به همین مناسبت، بانک توسعه آسیایی اعلام کرد که پیشبینیهای ارائه شده پیش از اعمال تعرفههای گسترده جدید از سوی آمریکا در هفته گذشته نهایی شده است. آلبرت پارک، اقتصاددان ارشد این بانک، با اشاره به خطرات اجرای کامل تعرفههای آمریکا، اظهار داشت که احتمال بازنگری نزولی در پیشبینیهای فعلی وجود دارد.
بر اساس تعریف بانک توسعه آسیایی، اصطلاح “آسیای در حال توسعه” شامل ۴۶ کشور در منطقه آسیا-اقیانوسیه، از گرجستان تا ساموآ، میشود و کشورهایی نظیر ژاپن، استرالیا و نیوزیلند در این دستهبندی قرار نمیگیرند.
پارک در ادامه سخنان خود تاکید کرد که تاثیرات نهایی تعرفههای آمریکا هنوز به طور کامل مشخص نیست، زیرا دامنه و زمانبندی آنها ممکن است به دلیل مذاکرات، تاخیرها یا معافیتهای احتمالی تغییر کند. وی افزود که اعمال تعرفههای متقابل قویتر و تشدید بیشتر آنها میتواند پیامدهای گستردهتری را به همراه داشته باشد. به گفته این اقتصاددان، علاوه بر این، اندازه و سرعت تغییرات سیاستهای دولت جدید آمریکا میتواند منجر به کاهش سرمایهگذاری در سطح جهانی و منطقهای شود، در حالی که افزایش تنشهای تجاری و چندپارگی آن، هزینههای تجارت را افزایش داده و زنجیره تامین جهانی را مختل خواهد کرد.
در حال حاضر، پیشبینیهای بانک توسعه آسیایی شامل کاهش مورد انتظار رشد اقتصادی در چین نیز میشود. انتظار میرود رشد اقتصادی این کشور در سال جاری به ۴.۷ درصد برسد که نسبت به رقم ۵ درصدی در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته و در سال ۲۰۲۶ به ۴.۳ درصد نیز نزول خواهد کرد.
منطقه آسیای جنوب شرقی که در طول جنگ تجاری میان آمریکا و چین در سال ۲۰۱۸ از اختلافات تجاری سود برده بود، اکنون با پیشبینی رشد ۴.۷ درصدی در سال جاری و سال آینده روبرو است که اندکی کمتر از نرخ ۴.۸ درصدی در سال ۲۰۲۴ است.
بانک توسعه آسیایی در گزارش خود، آسیای جنوبی را به عنوان یک نقطه روشن معرفی کرده است. پیشبینی میشود تقاضای داخلی قوی در این منطقه منجر به رشد ۶ درصدی در سال ۲۰۲۵ و ۶.۲ درصدی در سال ۲۰۲۶ شود که نسبت به نرخ ۵.۸ درصدی در سال گذشته، افزایش نشان میدهد.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی اعلام کرد که تقاضای پایدار جهانی برای نیمهرساناها به رشد آسیای در حال توسعه کمک میکند. همچنین، انتظار میرود تورم منطقهای به دلیل کاهش قیمتهای جهانی نفت و سایر کالاها، از ۲.۶ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۲.۳ درصد در سال جاری و ۲.۲ درصد در سال آینده کاهش یابد.
بانک توسعه آسیایی در پایان گزارش خود افزود که این وضعیت به بانکهای مرکزی کشورهای منطقه اجازه میدهد تا سیاستهای تسهیل پولی خود را ادامه دهند، هرچند با توجه به انتظارات مربوط به فدرال رزرو آمریکا، نرخ بهره برای مدت طولانیتری در سطوح بالا باقی خواهد ماند.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.