آخرین بروز رسانی در دسامبر 19, 2024 توسط علی رستگار
روابط پیچیده آمریکا و چین در آستانه تحلیف ترامپ: تحلیل دعوتنامه و پاسخ پکن
دعوت دونالد ترامپ از رئیس جمهور چین برای حضور در مراسم تحلیف خود، زمینه را برای بررسی ابعاد تازه ای از روابط پیچیده میان دو ابرقدرت جهانی فراهم می کند. به گفته مهدی مطهرنیا، کارشناس مسائل آمریکا، چین در استراتژی واشنگتن برای کنترل نظم جهانی جدید نقش محوری ایفا میکند. با این حال، پکن با وجود تلاش برای تبدیل شدن به ابرقدرت برتر، به خوبی از چالشهای پیش رو آگاه است و میداند رسیدن به این جایگاه، ساده نیست. آمریکا نیز به طور همزمان هم قدرت چین را به رسمیت میشناسد و هم مخاطرات ناشی از آن را درک میکند. این امر به تعاملات محتاطانه میان دو کشور منجر شده است.
مطهرنیا در ادامه بیان می کند که دعوت ترامپ از رئیس جمهور چین، به رغم سیاست تهاجمی آشکار او، نشان دهنده تلاش واشنگتن برای کنترل پکن در محدوده نفوذ خود است. اما رد این دعوت توسط رئیس جمهور چین نشان از تعادلی ظریف میان قدرتهای جهانی دارد. رقابت میان آمریکا، چین و اروپا به دنبال ایجاد توازن در روابط بینالملل است. در همین حال، عناصر حزبی در آمریکا نیز در تلاش برای هدایت راهبردهای کلان ملی ایالات متحده، و نه صرفا منافع ترامپ، هستند. بنابراین، دعوت ترامپ را میتوان تلاش برای کنترل بحرانها و مدیریت روابط با چین تفسیر کرد.
اگرچه رئیس جمهور چین در مراسم تحلیف شرکت نکرد، اما حضور هیات دیپلماتیک چین به رهبری سفیر این کشور در واشنگتن، نشان از ورود نظم جهانی جدید به مرحله تثبیت دارد. ترامپ با این دعوت به دنبال نمایش قدرت ایالات متحده بود، اما در عین حال امکان تشدید تنشها و ایجاد تقابلهای جدید نیز وجود دارد. بررسی ماهوی و شکلی مراسم تحلیف ترامپ در ۲۰ ژانویه، مهم و قابل تامل خواهد بود.
مطهرنیا معتقد است که ترامپ نه به دنبال سازش با چین، بلکه به دنبال آماده سازی استراتژی جدید تقابل با توجه به منافع آمریکا است. او برای اجرای استراتژی فشار بر رقبای خود، نیازمند آماده سازی افکار عمومی است. آمریکا در قبال چین، روسیه، ایران و کره شمالی، از رویکردی نرمتر استفاده میکند تا بتواند افکار عمومی را برای هزینههای آتی آماده کند. ارسال دعوتنامه همزمان به چین، روسیه و پیام به ایران برای مذاکره، نوعی آماده سازی افکار عمومی جهانی به نفع آمریکا محسوب میشود.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.
