آخرین بروز رسانی در سپتامبر 30, 2025 توسط علی رستگار
بادامزمینی در گیلان محصولی است که سالها زیر سایه فرهنگ قوی برنج و چای رشد کرده اما اکنون ظرفیتهایی پنهان دارد که میتواند هم معیشت کشاورزان را تقویت کند و هم به توسعه صنایع غذایی منطقه کمک کند. آستانهاشرفیه با نزدیک به ۸۰ درصد سطح زیرکشت استان، هسته تولید است و فصل برداشت از شهریور تا مهر فرصت درآمدزایی و نشان دادن کیفیت طعممحور این محصول به بازارهای داخلی را فراهم میکند.
وضعیت تولید و ظرفیتهای فعلی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان گزارش داده برداشت از حدود ۲۹۲۵ هکتار آغاز شده و نزدیک به ۳۶۱۰ بهرهبردار در این بخش فعالاند؛ تولید پیله خشک در سال جاری حدود ۹۳۶۰ تن اعلام شده که نشاندهنده جایگاه قابل توجه محصول در الگوی کشت منطقه است. پردازش و ارزشافزوده نیز در استان فعال است: ۱۸ کارخانه صنعتی و حدود ۲۰۰ واحد سنتی فرآوری مشغول به کار هستند که میتواند نقطه شروعی برای تقویت زنجیره ارزش محلی باشد.
چالشهای مزرعه و نیازهای فنی
بادامکاران گیلانی با مجموعهای از مشکلات روبهرو هستند که مانع افزایش عملکرد میشود: استفاده طولانیمدت از ارقام قدیمی (مانند رقم گلی)، کمبود یا گرانی کودهای اختصاصی بهویژه فسفات، هزینههای بالای شخم و آمادهسازی زمین، نیاز به آزمونهای خاک و نبود ماشینآلات مناسب برای قطعات کوچک مزارع. همچنین نبود قارچکشهای استاندارد و برنامهریزی برای مدیریت آبیاری، کشاورزان را به روشهای تجربی و هزینهزا سوق داده است.
راهکارهای کوتاهمدت و میانمدت
- توسعه مکانیزاسیون متناسب با ابعاد مزرعه: فراهمسازی خدمات تراکتور، بذرکار و ادوات کوچکمقیاس با تعرفه مشخص و حمایتی؛
- برنامه ترویجی و تحقیقاتی برای معرفی ارقام اصلاحشده، ایجاد مزارع الگویی و ارائه بستههای کود و سمومی که نیاز واقعی و اقلیمی گیاه را پاسخ دهد.
این دو محور میتوانند در کوتاهمدت هزینههای تولید را کاهش و بازده را افزایش دهند، و در میانمدت زمینهساز ورود سرمایهگذاران به صنایع تبدیلی شوند.
فرصتهای بازار و ارزشافزوده
بادامزمینی بهدلیل محتوای پروتئین و چربیهای غیراشباع، بازار مطلوبی در صنایع غذایی، روغنکشی و محصولات سلامتمحور دارد. اگر استان بستهبندی استاندارد، برندینگ منطقهای و مسیر صادرات به بازارهای مجاور را تقویت کند، میتواند از یک محصول محلی به کالایی رقابتی در بازار کشوری و فراملی تبدیل شود. توسعه گردشگری کشاورزی مبتنی بر برداشت و فرآوری نیز میتواند درآمد تکمیلی برای روستاها فراهم کند.
پیشنهاد سیاستی و نیاز به همکاری بینبخشی
پاسخ به مسائل بادامکاری نیازمند همکاری سازمان جهاد کشاورزی، مراکز تحقیقاتی، تعاونیها و بخش خصوصی است. اقدامات کلیدی عبارتند از: تخصیص بستههای حمایتی برای تأمین کود فسفات و بذر گواهیشده، ایجاد مزرعههای الگویی و مرکز خدمات مکانیزاسیون استانی، و تدوین نقشه راه بازاریابی و توسعه صنایع تبدیلی. این ترکیب سیاستی میتواند بادامزمینی گیلان را از محصولی کمتوجه به محرکی برای رشد اقتصادی محلی بدل کند.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.