آخرین بروز رسانی در فوریه 18, 2026 توسط علی رستگار
بیش از ۸۰ هنرمند سرشناس سینما از جمله خاویر باردم، تیلدا سوینتون و مایک لی، با انتشار بیانیهای تند، به سکوت معنادار جشنواره بینالمللی فیلم برلین در قبال تحولات جاری در غزه و آنچه «نسلکشی» خواندهاند، اعتراض کردند. این اقدام جمعی، فشار فزایندهای را بر یکی از مهمترین رویدادهای سینمایی جهان وارد کرده و بحث قدیمی جدایی هنر از سیاست را بار دیگر به صدر اخبار کشانده است.
<H2>بیانیه تند سینماگران: اعتراض به سکوت نهادی جشنواره برلین درباره غزه</H2>
سینماگران امضاکننده این بیانیه، از «سکوت نهادی جشنواره برلین» ابراز شگفتی و نارضایتی عمیق خود را از «همدستی در اعمال سانسور علیه هنرمندان مخالف نسلکشی مداوم اسرائیل علیه فلسطینیان در غزه» اعلام کردند. این بیانیه که با واکنشهای گستردهای روبرو شده است، مستقیماً به سیاستهای جشنواره در قبال بحران انسانی غزه تاخته و آن را نپذیرفتنی دانسته است. در میان امضاکنندگان این بیانیه، نامهای شاخصی به چشم میخورد که پیشتر نیز در این جشنواره حضور فعال داشته و جوایزی کسب کردهاند. از جمله:
خاویر باردم (بازیگر برنده اسکار)
تیلدا سوینتون (بازیگر برنده خرس طلایی جشنواره برلین)
مایک لی (کارگردان بریتانیایی)
آدام مککی (فیلمساز آمریکایی)
این افراد، سابقه حضور پررنگی در جشنواره برلین دارند؛ برای مثال، تیلدا سوینتون سال گذشته جایزه معتبر «خرس طلایی» را از همین جشنواره دریافت کرده بود. همین امر، به بیانیه آنها وزن و اعتبار بیشتری میبخشد و نشان از اعتراض از درون جامعه هنری مرتبط با جشنواره دارد.
<H2>تقابل سینما و سیاست: موضعگیری ویم وندرس در برابر نسلکشی غزه</H2>
انتشار این بیانیه پس از اظهارات جنجالی ویم وندرس، رئیس هیأت داوران جشنواره، صورت گرفت. وندرس هفته گذشته در پاسخ به پرسشی درباره غزه گفته بود که «باید از سیاست دور بمانیم». این جمله، موجی از انتقاد را برانگیخت و سینماگران معترض، موضع او را به شدت رد کردند. آنان در بیانیه خود تأکید کردهاند که جدایی سینما از سیاست نه تنها ناممکن است، بلکه در شرایط بحرانی کنونی، نادیده گرفتن واقعیتهای سیاسی به منزله نادیده گرفتن مسئولیت اخلاقی هنر محسوب میشود. از دیرباز، جشنوارههای فیلم معتبر جهانی مانند کن، ونیز و برلین، نه تنها ویترینی برای آثار هنری بودهاند، بلکه همواره بستری برای طرح مسائل اجتماعی، سیاسی و انسانی فراهم کردهاند. تاریخ سینما پر از آثاری است که مستقیماً به درگیریها، جنگها و بیعدالتیها پرداختهاند و این خود گواهی بر همبستگی ناگسستنی هنر و سیاست است.
<H2>فراخوان به مسئولیت اخلاقی: انتظارات از جشنواره برلین در قبال بحران غزه</H2>
سینماگران معترض، جشنواره برلین را به وظیفه اخلاقی خود فراخواندهاند. در ادامه نامه اعتراضی آنها آمده است: «جشنواره برلین اکنون نیز باید به وظیفه اخلاقی خود عمل کرده و مخالفت صریح خود را با نسلکشی اسرائیل اعلام کند.» این درخواست نه تنها شامل موضعگیری در برابر جنایات جنگی است، بلکه شامل حمایت از آزادی بیان هنرمندانی میشود که قصد دارند صدای مردم غزه باشند. سکوت در چنین شرایطی، از دید این هنرمندان، نه تنها به معنای بیطرفی نیست، بلکه میتواند به معنای تأیید ضمنی وضعیت موجود باشد. جامعه بینالمللی هنری، از نهادهای فرهنگی انتظار دارد که در برابر نقض حقوق بشر و فجایع انسانی، با صدای بلند واکنش نشان دهند و از پلتفرم خود برای آگاهیبخشی و ترویج صلح استفاده کنند.
<H2>پیامدهای سکوت و نقش دولت آلمان در واکنش به جنایات غزه</H2>
انتقادات مطرحشده تنها به موضعگیری «بیطرفانه» جشنواره برلین در قبال جنگ غزه محدود نمیشود. امضاکنندگان این بیانیه، پا را فراتر گذاشته و نقش محوری دولت آلمان در فراهم آوردن بستر این وضعیت و نیز سکوت در قبال اقدامات رژیم صهیونیستی را نیز مورد اعتراض قرار دادهاند. این انتقاد، ابعاد گستردهتری به اعتراضات میبخشد و نه تنها یک نهاد فرهنگی، بلکه سیاستهای یک دولت میزبان را نیز هدف قرار میدهد. این اتفاق میتواند چالشهای دیپلماتیک و فرهنگی را برای دولت آلمان در پی داشته باشد و در بلندمدت بر اعتبار جهانی این کشور به عنوان حامی آزادی بیان و حقوق بشر تأثیر بگذارد. تکرار چنین درخواستهایی از سوی هنرمندان جهانی، میتواند موجی از آگاهیبخشی ایجاد کرده و فشار بیشتری را برای تغییر مواضع سیاسی و فرهنگی در قبال بحران غزه فراهم آورد.
مطالب مرتبط
- نخستوزیر مصر برای نشست صلح غزه راهی واشنگتن شد
- ندا قاسمی و رامین پرچمی، نخستین بازیگران فیلم سینمایی «سوله» شدند
- فروپاشی آخرین پیمان هستهای آمریکا و روسیه، جهان را وارد عصر جدیدی از رقابتهای تسلیحات اتمی کرد.
- فروپاشی آخرین پیمان هستهای آمریکا و روسیه، جهان را وارد عصر جدیدی از رقابتهای تسلیحات اتمی کرد.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.