آخرین بروز رسانی در آوریل 7, 2025 توسط علی رستگار
دانشمندان با ابداع نوع جدیدی از رایانههای کوانتومی که قادر به بررسی حرکت ذرات بنیادی است، گامی بلند در جهت درک ذرات و نیروهای سازنده جهان برداشتند. پژوهشگران دانشگاه اینسبروک اتریش و موسسه محاسبات کوانتومی کانادا، با توسعه روشی نوین در استفاده از رایانههای کوانتومی برای شبیهسازی فعل و انفعالات ذرات، افقهای جدیدی را در کاوشهای علمی گشودهاند.
هدف اصلی این پژوهش، که نتایج آن در سایت ساینس منتشر شده، درک “مدل استاندارد فیزیک ذرات بنیادی” است. این مدل، نحوه رفتار ذراتی همچون الکترونها و پوزیترونها و تعامل آنها با نیروهایی مانند نیروی الکترومغناطیسی را توضیح میدهد. با این حال، درک رفتار این ذرات و نیروها به دلیل پیچیدگی محاسبات، حتی برای قدرتمندترین ابررایانههای جهان نیز چالشبرانگیز است. رایانههای کوانتومی سنتی نیز در این زمینه با محدودیتهایی مواجه هستند.
پیشرفت حاصل شده، مرهون استفاده از نوع متفاوتی از رایانههای کوانتومی است که به جای استفاده از بیتها یا کیوبیتها، از “کیودیتها” بهره میبرند. کیودیتها قادر به ذخیره بیش از دو مقدار هستند و در این پژوهش، حتی تا پنج مقدار نیز ذخیره شده است. این ویژگی، کیودیتها را برای مدیریت محاسبات پیچیده فیزیک ذرات مناسبتر میسازد.

تیم پژوهشی دانشگاه اینسبروک، رایانه کوانتومی مبتنی بر کیودیت را توسعه داد و گروه واترلو کانادا، الگوریتمی برای شبیهسازی نحوه تعامل ذرات بنیادی طراحی کرد. این گروه توانست میدانهای مغناطیسی تشکیلشده بین ذرات را مشاهده کند، پدیدهای که در آزمایشهای یکبعدی پیشین امکانپذیر نبود. این موفقیت، نشاندهنده توانایی رایانههای کوانتومی در انجام شبیهسازیهای پیچیدهتر و هموار شدن مسیر برای اکتشافات بیشتر است.
پژوهشگران توانستند تئوری میدان کوانتومی کامل دوبعدی را شبیهسازی کنند، دستاوردی که نسبت به آزمایشهای پیشین، که تنها قادر به شبیهسازی ذرات در یک خط مستقیم بودند، پیشرفت قابل توجهی محسوب میشود. دانشمندان بر این باورند که با افزایش تعداد کیودیتها، میتوان رفتار ذرات سهبعدی و حتی نیروی هستهای قوی را نیز شبیهسازی کرد.
مارتین رینگباوئر، فیزیکدان دانشگاه اینسبروک، این پژوهش را آغازی برای مسیری پربار میداند و معتقد است که رایانههای کوانتومی، پتانسیل عظیمی در پاسخگویی به بزرگترین سوالات فیزیک دارند.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.