آخرین بروز رسانی در ژانویه 1, 2025 توسط علی رستگار
سال نو میلادی ۲۰۲۵ و تحولات بازارهای جهانی: چشماندازی از تغییرات اقتصادی
سال ۲۰۲۵ با روی کار آمدن رئیسجمهور جدید ایالات متحده، دورانی جدید از تحولات اقتصادی را رقم خواهد زد. بازارهای سرمایه، انرژی، ارزهای دیجیتال و مسکن، همگی در سال گذشته (۲۰۲۴) نوسانات قابل توجهی را تجربه کردند، اما تحلیلگران معتقدند سال جدید، عرصهای برای بازی جدیدی با قوانین احتمالا متفاوت خواهد بود.
در بازار سهام آمریکا، انتظار میرود پس از رکود نسبی، در ماه ژانویه شاهد افزایش روند صعودی باشیم. دادههای اقتصادی و انتقال قدرت در واشنگتن، تاثیر بسزایی بر این تحولات خواهند داشت. شاخص اس اند پی ۵۰۰ در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۵ درصد و شاخص نزدک بیش از ۳۱ درصد رشد کرد. پدیده “رالی بابا نوئل” نیز پیشبینی افزایش میانگین ۱.۳ درصدی اس اند پی را در روزهای پایانی سال و آغاز سال نو نوید میدهد. با وجود کاهش اندک در روز جمعه، شاخصهای اس اند پی و نزدک در پنج جلسه معاملاتی گذشته، به ترتیب ۱.۷۷ درصد و ۱.۸ درصد رشد نشان دادند. برآوردها حاکی از رشد ۱۰.۳۳ درصدی سود هر سهم در سال ۲۰۲۵ است، رقمی کمتر از پیشبینی ۱۲.۴۷ درصدی سال ۲۰۲۴.
انتظار میرود سیاستهای اقتصادی جدید رئیسجمهور جدید، تغییرات قابل توجهی را ایجاد کند. برخی از این سیاستها شامل وضع تعرفه بر کالاهای چینی، مکزیکی و کانادایی، سرکوب مهاجرت و افزایش هزینهها برای شرکتها هستند. این تغییرات میتواند بر قیمتگذاری جهانی و بازارهای ارز تاثیر بگذارد.
**طلا: روندی صعودی در سال ۲۰۲۵؟**
طلا در سال ۲۰۲۴ با افزایش ۲۷ درصدی، یکی از بهترین عملکردهای خود را در این قرن تجربه کرد. این افزایش ناشی از سیاستهای پولی تسهیلشده آمریکا، ریسکهای ژئوپلیتیکی و افزایش تقاضای بانکهای مرکزی است. با وجود کاهش اندک پس از انتخابات، عملکرد طلا همچنان از بسیاری از کالاها بهتر بوده است. سرمایهگذاران در سال ۲۰۲۵ تمرکز خود را بر عدم قطعیت در سیاست پولی آمریکا، اختلافات احتمالی ناشی از ریاست جمهوری جدید و تلاشهای چین برای احیای رشد اقتصادی قرار دادهاند. رشد قوی طلا در سال جاری، علیرغم تقویت دلار و افزایش بازدهی اوراق قرضه دولتی، میتواند نشان از تغییر احتمالی در پویایی بازار باشد. قیمت طلا در آخرین روز معاملاتی سال ۲۰۲۴، تقریبا بدون تغییر باقی ماند.
**نفت: چشماندازی کاهشی**
قیمت نفت در آخرین روز سال ۲۰۲۴، با افزایش اندکی همراه بود، اما برای دومین سال متوالی، کاهش سالانه را تجربه میکند. این در حالی است که افزایش فعالیت کارخانهای در چین، به عنوان محرک رشد اقتصادی، تاثیر مثبتی بر قیمتها داشته است. اما پیشبینی تقاضای پایینتر از سوی اوپک و آژانس بینالمللی انرژی، چشمانداز بلندمدت قیمتها را کاهشی نشان میدهد. با این حال، کاهش ذخایر نفت خام آمریکا میتواند در کوتاهمدت، به افزایش قیمتها کمک کند.
**افزایش قیمت مواد غذایی در سال ۲۰۲۵**
اختلالات در تردد دریایی در دریای سرخ و کانال پاناما، به افزایش قیمتهای جهانی کمک میکند و پیشبینی میشود تا پایان سال ۲۰۲۵، ۰.۶ درصد به قیمتهای مصرفکننده جهانی اضافه شود.
**هوش مصنوعی و تحولات اقتصادی**
سال ۲۰۲۴ سال پیشرفتهای چشمگیر در زمینه هوش مصنوعی بود. سرمایه گذاری جهانی در این حوزه به بیش از ۱.۵ تریلیون دلار رسید. هوش مصنوعی در حوزههایی مانند تجارت الکترونیک، افزایش کارایی در صنعت و جذب سرمایه گذاری، تاثیر بسزایی داشته است.
**ارزهای دیجیتال: پیشبینی صعودی برای بیت کوین و اتریوم**
بازار ارزهای دیجیتال همچنان رشد خود را ادامه میدهد. بیت کوین در سال ۲۰۲۴، رشد قابل توجهی را تجربه کرد و پیشبینی میشود این روند در سال ۲۰۲۵ نیز ادامه یابد. برخی از تحلیلگران، قیمت بیت کوین را تا ۱۸۵,۰۰۰ دلار در سال ۲۰۲۵ پیشبینی میکنند. اتریوم نیز با کاهش فشارهای نظارتی و همکاریهای جدید، انتظار رشد دارد.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.