آخرین بروز رسانی در دسامبر 31, 2025 توسط علی رستگار
عبدالفتاح البرهان، رئیس شورای حاکمیت انتقالی سودان، در موضعگیری قاطعانهای اعلام کرد که کشورش اجازه ساخت هیچ پایگاه نظامی خارجی جدیدی در طول سواحل دریای سرخ را نخواهد داد. این اظهارات که در جریان گفتگوهای رسمی با مقامات عربستان سعودی مطرح شد، نشاندهنده عزم خارطوم برای حفظ استقلال و تعادل در روابط منطقهای و بینالمللی است. تصمیم سودان میتواند پیامدهای ژئوپلیتیکی قابل توجهی در یکی از حیاتیترین آبراههای جهان داشته باشد.
<
>
تأکید سودان بر عدم ایجاد پایگاه نظامی خارجی در منطقه حساس دریای سرخ
رئیس شورای حاکمیت انتقالی سودان با تأکید بر پایبندی کشورش به امنیت کشورهای حوزه دریای سرخ، به طرف سعودی اطمینان داد که هیچ پایگاه نظامی خارجی جدیدی در نوار ساحلی این کشور احداث نخواهد شد. این بیانیه صریح البرهان، به خصوص در شرایطی که سودان با چالشهای داخلی دست و پنجه نرم میکند، حائز اهمیت است. منابع آگاه این سخنان را تلاشی از سوی سودان برای کاهش تنشهای منطقهای و ایجاد توازن در مناسبات خود با قدرتهای عربی و فرامنطقهای در جوار دریای سرخ تفسیر کردهاند.
سرنوشت پایگاه نظامی روسیه و ابعاد منطقهای تصمیم سودان
تصمیم سودان برای ممنوعیت احداث هرگونه پایگاه نظامی خارجی، شامل پیشنهاد قدیمیتر روسیه برای ایجاد یک پایگاه لجستیکی دریایی در شهر استراتژیک پورتسودان نیز میشود. این مسئله نشاندهنده یک تغییر جهت یا حداقل یک موضعگیری محتاطانه از سوی خارطوم در برابر فشارها و پیشنهادهای قدرتهای بزرگ است. موقعیت سودان در ساحل دریای سرخ، این کشور را به یک بازیگر کلیدی در امنیت کشتیرانی و ژئوپلیتیک منطقه تبدیل کرده است.
رقابت قدرتهای جهانی برای نفوذ در منطقه دریای سرخ و شاخ آفریقا، به دلیل اهمیت مسیرهای کشتیرانی بینالمللی و دسترسی به بازارهای آفریقا، همواره مشهود بوده است.
کشورهای مختلفی نظیر چین، آمریکا، فرانسه، و حتی برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، پایگاههای نظامی یا تسهیلات لجستیکی در کشورهای همسایه سودان، به ویژه جیبوتی، ایجاد کردهاند.
این امر، تصمیم سودان برای عدم میزبانی از پایگاه نظامی خارجی را به حرکتی قابل تأمل در جهت حفظ بیطرفی یا مدیریت دقیقتر روابط خارجی خود بدل میکند.
موقعیت استراتژیک سواحل سودان و تلاشها برای ثبات منطقهای
سواحل وسیع سودان در دریای سرخ، از موقعیت استراتژیک ویژهای برخوردار است؛ این سواحل دروازه ورود و خروج به شرق آفریقا، خاورمیانه و مسیرهای تجاری حیاتی آسیا و اروپا محسوب میشود. از این رو، هرگونه حضور نظامی خارجی در این منطقه میتواند تعادل قدرت را بر هم زده و نگرانیهایی را برای کشورهای همسایه و بازیگران منطقهای ایجاد کند. سفر اخیر عبدالفتاح البرهان به عربستان سعودی که با هدف تقویت روابط دوجانبه صورت گرفت، در همین راستا قابل ارزیابی است. سودان به دنبال آن است تا با رویکردی مستقلانه، از تبدیل شدن به صحنه رقابتهای نظامی خارجی اجتناب کرده و بر ثبات و توسعه داخلی خود تمرکز کند، در حالی که امنیت مشترک منطقه دریای سرخ را نیز مد نظر دارد. این رویکرد میتواند به سودان در عبور از بحرانهای کنونی و بازیابی نقش سازندهاش در منطقه کمک کند.
مطالب مرتبط
- اقدام جنجالی اسرائیل در سومالیلند، خشم بیسابقه ریاض را به دنبال داشت؛ آینده عادیسازی روابط با تلآویو مبهم شد
- تخصیص ۵۰ هزار میلیارد تومانی تسهیلات، فصلی نوین در توسعه میراث فرهنگی و گردشگری ایران گشود
- دونالد ترامپ راه حل مناقشه اوکراین را دشوار اما دستیافتنی عنوان کرد
- تخصیص ۵۰ هزار میلیارد تومانی تسهیلات، فصلی نوین در توسعه میراث فرهنگی و گردشگری ایران گشود
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.