آخرین بروز رسانی در جولای 2, 2025 توسط علی رستگار
بر اساس تازهترین گزارش پایداری شرکت گوگل، مصرف برق مراکز داده این غول فناوری در سال ۲۰۲۴ به رقم بیسابقه ۳۰.۸ میلیون مگاوات ساعت رسید؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۰ بیش از دو برابر شده است. این افزایش چشمگیر در حالی رخ داده که گوگل از سال ۲۰۱۰ متعهد به استفاده از منابع انرژی بدون کربن برای تأمین برق عملیات خود شده است.
طبق این گزارش، مراکز داده گوگل در سال گذشته ۹۵.۸ درصد از کل مصرف برق این شرکت را به خود اختصاص دادهاند. این در حالی است که در سال ۲۰۱۴، مصرف برق مراکز داده گوگل حدود ۴ میلیون مگاوات ساعت برآورد میشد؛ به عبارتی، طی یک دهه، مصرف انرژی این بخش هفت برابر شده است.
کاهش کند در شاخص بهرهوری انرژی
گوگل با وجود تلاش برای بهبود بهرهوری انرژی، در سال گذشته تنها به کاهش ۰.۰۱ درصدی در شاخص PUE (اثربخشی مصرف انرژی) دست یافت و این شاخص به ۱.۰۹ رسید. این رقم تنها ۰.۰۲ درصد بهتر از یک دهه پیش است و نشان میدهد که روند بهبود بهرهوری در مراکز داده این شرکت به کندی پیش میرود.
سرمایهگذاری در انرژیهای نو برای تحقق هدف کربن صفر
برای تحقق هدف تأمین برق بدون کربن در تمام ساعات شبانهروز، گوگل سرمایهگذاریهای گستردهای در منابع انرژی پایدار انجام داده است. این شرکت در حوزه انرژی زمینگرمایی با استارتآپهایی مانند Fervo همکاری میکند و در زمینه انرژی هستهای نیز به پروژههای همجوشی و شکافت وارد شده است.
از جمله این اقدامات میتوان به سرمایهگذاری در شرکت Commonwealth Fusion Systems برای تأمین ۲۰۰ مگاوات برق از نیروگاه همجوشی ARC و خرید ۵۰۰ مگاوات برق از شرکت Kairos Power در حوزه شکافت هستهای اشاره کرد. با این حال، این پروژهها تا پیش از دهه ۲۰۳۰ به بهرهبرداری نخواهند رسید.
تمرکز بر انرژیهای تجدیدپذیر در کوتاهمدت
در غیاب دسترسی فوری به انرژی هستهای، گوگل تمرکز خود را بر انرژیهای تجدیدپذیر قرار داده است. این شرکت در سال جاری میلادی ۶۰۰ مگاوات ظرفیت خورشیدی در کارولینای جنوبی خریداری کرده و قرارداد ۷۰۰ مگاواتی دیگری را در ایالت اوکلاهما به امضا رسانده است. همچنین همکاریهایی با شرکتهای Intersect Power و TPG Rise Climate برای ساخت نیروگاههای بدون کربن به ارزش چندین گیگاوات و با سرمایهگذاری ۲۰ میلیارد دلاری در دست اجرا دارد.
چالشهای منطقهای در تأمین برق بدون کربن
اگرچه گوگل اعلام کرده که بهطور میانگین ۶۶ درصد از مصرف برق مراکز داده خود را بهصورت ساعتی با منابع بدون کربن تطبیق داده، اما این رقم در مناطق مختلف جهان تفاوت زیادی دارد. برای مثال، در آمریکای لاتین این میزان به ۹۲ درصد رسیده، در حالی که در خاورمیانه و آفریقا تنها ۵ درصد از برق مصرفی مراکز داده گوگل بدون کربن بوده است.
مایکل ترل، رئیس بخش انرژی پیشرفته گوگل، در اینباره گفت: «هدف نهایی ما، تأمین برق بدون کربن بهصورت ۲۴ ساعته در تمام نقاط فعالیت شرکت است. برای رسیدن به این هدف، باید به فناوریهای نوین مانند همجوشی و شکافت هستهای دست پیدا کنیم.»
با توجه به رشد سریع تقاضا برای خدمات ابری و هوش مصنوعی، مصرف برق مراکز داده در سالهای آینده نیز روند صعودی خواهد داشت. گوگل برای حفظ تعهدات زیستمحیطی خود، ناگزیر به توسعه زیرساختهای انرژی پایدار و تسریع در بهرهبرداری از منابع نوین خواهد بود.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.