آخرین بروز رسانی در نوامبر 23, 2024 توسط علی رستگار
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در اقدامی که تهران آن را خصمانه و تحت تاثیر فشارهای آمریکا و تروئیکای اروپایی دانست، قطعنامهای علیه ایران تصویب کرد. این اقدام با واکنش سریع ایران و راهاندازی سانتریفیوژهای پیشرفته همراه شد. قطعنامه مذکور که با ۱۹ رای موافق، ۱۲ رای ممتنع و ۳ رای مخالف به تصویب رسید، ایران را به عدم همکاری کامل متهم و خواستار بهبود همکاری با آژانس شد. روسیه، چین و بورکینافاسو به این قطعنامه رای منفی دادند.
قطعنامه، علاوه بر تکرار مطالبات قبلی فراتر از توافقات پادمانی، از مدیرکل آژانس خواست تا گزارشی جامع درباره ادعاهای مربوط به مواد هستهای اعلامنشده و همکاری ایران با آژانس، حداکثر تا بهار ۱۴۰۴ ارائه دهد. این پنجمین قطعنامه علیه برنامه هستهای ایران پس از برجام است که با تحریک رژیم صهیونیستی از سوی غرب ارائه میشود.
در حالی که تروئیکا و آمریکا خواستار دسترسیهای فراپادمانی و بازگشت ایران به تعهدات برجامی هستند، ایران پس از خروج آمریکا از برجام و تا پیش از تصویب قانون اقدام راهبردی در سال ۱۳۹۹، با وجود عدم همکاری اروپا، به تعهدات خود پایبند بود.
سفیر آمریکا در آژانس، فعالیتهای هستهای ایران را نگرانکننده خواند و از ادامه توسعه برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم با درصد بالا خبر داد. اروپاییها نیز مواضع مشابهی اتخاذ کردند، در حالی که روسیه و چین نسبت به تبعات این اقدام هشدار دادند.
جمهوری اسلامی پیشتر از طریق کانالهای مختلف، از جمله تماسهای تلفنی وزیر امور خارجه با مقامات کشورهای مختلف، نسبت به عواقب صدور قطعنامه هشدار داده بود. مقامات ارشد ایرانی، از جمله وزیر خارجه، رئیس سازمان انرژی اتمی و رئیسجمهور، صراحتا مدیرکل آژانس را از پاسخ قاطع ایران در صورت تصویب قطعنامه آگاه کرده بودند. وزارت خارجه و سازمان انرژی اتمی در بیانیه مشترکی بر ادامه همکاری با آژانس در چارچوب حقوق و تعهدات بینالمللی تاکید کرده و از پاسخ متقابل به اقدامات خصمانه خبر دادند.
مقامات ایرانی بارها تاکید کردهاند که با آژانس مشکل اساسی ندارند، اما دو دسته موضوعات پادمانی و فراپادمانی وجود دارد. موضوعات فراپادمانی به نظارتهای فراتر از برجام مربوط میشود که ایران با توجه به بازگشت تحریمها، آن را موجه نمیداند. آنها همچنین بر پایبندی ایران به تعهدات پادمانی خود تاکید دارند.
در واکنش به قطعنامه، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران دستور راهاندازی سانتریفیوژهای پیشرفته را صادر کرد. این اقدام در راستای صیانت از منافع ملی و توسعه صنعت هستهای صلحآمیز، و در چارچوب موافقتنامه پادمان جامع انجام میشود. همکاریهای فنی و پادمانی با آژانس نیز ادامه خواهد یافت.
بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی، درباره افزایش قابل توجه ظرفیت غنیسازی با استفاده از ماشینهای پیشرفته خبر داد و افزود که هر بار که با فشار بخواهند صنعت هستهای ایران را به عقب برانند، نه تنها موفق نمیشوند، بلکه تعداد کشورهای حامی قطعنامهها نیز کاهش مییابد.
برخی کارشناسان، قطعنامه اخیر را نشانهای از آغاز مسیر فعالسازی مکانیزم ماشه و ضربه به همکاریهای ایران و آژانس میدانند. غریب آبادی، معاون وزیر خارجه، در این زمینه از احتمال خروج ایران از NPT در صورت فعالسازی مکانیزم ماشه و بازگشت تحریمها خبر داده و به اروپاییها هشدار داده است.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.