آخرین بروز رسانی در فوریه 13, 2024 توسط علی رستگار
در دنیای مدرن جنگافزارها، روسیه با بهکارگیری برای نخستینبار موشک مافوقصوت زیرکن، فصل جدیدی را در تاکتیکهای نظامی خود آغاز کرده است. این اقدام، که بر اساس گزارشهای منتشر شده توسط منابع اوکراینی صورت گرفته، نشاندهنده پیشرفت قابل توجهی در تواناییهای حملهای روسیه و چالشی جدید برای سیستمهای دفاعی مخالفان آن به شمار میرود.
بررسی و تحلیل نخستین استفاده از زیرکن
بر اساس اظهارات الکساندر رووین، رئیس موسسه علمی-پژوهشی کییف برای بازرسیهای قانونی، تجزیه و تحلیل اولیه قطعات موشک حاصل از حمله نشان از آن دارد که موشک مورد استفاده، زیرکن نام داشته و ویژگیهای خاصی را به نمایش میگذارد. هرچند وزارت دفاع روسیه هنوز به این ادعاها واکنشی نشان نداده است، اما قابلیتهای اعلام شده برای زیرکن، از جمله برد ۱۰۰۰ کیلومتری و سرعتی معادل ۹ برابر سرعت صوت، این سلاح را به عاملی کلیدی در تغییر معادلات نظامی تبدیل میکند.
تأثیرات استراتژیک زیرکن بر دفاع هوایی
استفاده از موشک زیرکن به دلیل سرعت بالا و قابلیت دور زدن سیستمهای دفاع هوایی، میتواند برای اوکراین و سایر کشورهای درگیر با چالشهای جدیدی همراه باشد. تحلیلگران نظامی بر این باورند که کاهش زمان واکنش مورد نیاز برای دفاع در برابر چنین حملاتی، اهداف استراتژیک را آسیبپذیرتر از پیش میکند.
نقش زیرکن در تقویت توان حملهای روسیه
زیرکن، که بخشی از نسل جدید سیستمهای تسلیحاتی روسیه به شمار میرود، نشاندهنده تمایل این کشور برای بهره
برداری از فناوریهای پیشرفته در عرصه نبرد است. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، این موشک را بهعنوان بخشی از تسلیحات نوین و بیرقیب معرفی کرده که قدرت نمایی در مقابل دیگر قدرتها را افزایش میدهد. استفاده از چنین سلاحی، بهخصوص در محیطهای جنگی مانند اوکراین، میتواند تعادل قوا را به نفع روسیه تغییر دهد و چالشهای جدیدی برای نظامهای دفاعی مخالفان ایجاد کند.
چالشهای پیشروی پدافند هوایی
در حالی که استفاده از موشک زیرکن ممکن است برتری قابل توجهی را برای روسیه در میدان جنگ به ارمغان آورد، این امر همچنین پدافند هوایی اوکراین و دیگر کشورهای در معرض تهدید را با چالشهای عمدهای مواجه میسازد. کاهش زمان واکنش و افزایش دقت حملات میتواند موجب شود تا این کشورها برای دفاع از خود نیازمند توسعه و بهروزرسانی سیستمهای دفاعی خود باشند.
آیندهای نامعلوم در عرصه تسلیحات مافوقصوت
آینده استفاده از تسلیحات مافوقصوت و پیامدهای آن برای امنیت جهانی، سوالات بسیاری را به وجود آورده است. در حالی که روسیه بر نوآوری و توسعه این نوع تسلیحات تأکید دارد، کشورهای دیگر نیز ممکن است به دنبال توسعه تواناییهای مشابه یا دفاعی برای مقابله با این چالشها باشند. این امر میتواند به رقابت تسلیحاتی جدیدی در عرصه جهانی منجر شود که پیامدهای آن هنوز کاملاً مشخص نیست.
نتیجهگیری
روسیه با استفاده از موشک مافوقصوت زیرکن، نه تنها تواناییهای نظامی خود را به نمایش گذاشته است، بلکه چالشهای جدیدی را نیز برای سیستمهای دفاعی جهان ایجاد کرده است. توسعه و بهکارگیری این نوع تسلیحات نشاندهنده گامی بزرگ در عرصه نبرد است که میتواند معادلات نظامی را تغییر دهد. با این حال، لازم است که جامعه بینالمللی به دقت توسعه این فناوریها را زیر نظر داشته باشد و در جهت کاهش تنشها و جلوگیری از گسترش رقابت تسلیحاتی، تلاشهای دیپلماتیک خود را افزایش دهد.
اخبار روز را در مجله خبری تحلیلی تدبیرگران دنبال کنید
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.