آخرین بروز رسانی در جولای 24, 2025 توسط علی رستگار
نتایج یک مطالعه علمی تازه نشان میدهد که زندگی در دوران آغازین همهگیری ویروس کرونا، حتی برای افرادی که هرگز به کووید-۱۹ مبتلا نشدند، تأثیراتی معنادار بر روند پیری مغز داشته است.
به گزارش ایسنا و به نقل از فرادید، پژوهشی که توسط دکتر علیرضا محمدینژاد از دانشگاه ناتینگهام انجام شده، نشان داده است که تغییرات زیستی ناشی از فشارهای روانی، استرس و اختلال در روال زندگی روزمره در سالهای اولیه بحران کووید-۱۹، میتواند موجب تسریع فرایندهای مرتبط با پیری مغز شود.
بررسی دادههای اسکن مغزی و تحلیل نتایج
در این پژوهش، دادههای ۱۵ هزار شرکتکننده سالم از بانک اطلاعاتی UK Biobank برای آموزش مدلهای یادگیری ماشینی به کار گرفته شد. این مدلها سپس بر روی تصاویر مغزی ۹۹۶ نفر دیگر اعمال شد که در دو گروه دستهبندی شده بودند: یک گروه شامل افرادی که پیش از همهگیری دو بار اسکن شده بودند، و گروه دیگر متشکل از کسانی که اسکن اولیه آنها قبل از همهگیری و اسکن دوم در زمان پس از آغاز بحران انجام شده بود.
مقایسه این اسکنها نشان داد که در گروه دوم، نشانههایی از کاهش حجم ماده سفید و خاکستری مغز مشاهده شد که با پیری سریعتر مغز ارتباط دارد. این تغییرات حتی در میان افرادی که هرگز به ویروس کرونا مبتلا نشده بودند نیز دیده شد.
پژوهشگران تأکید کردهاند که این تغییرات بیشتر از آنکه ناشی از خود بیماری باشد، محصول عواملی همچون انزوای اجتماعی، اختلال در سبک زندگی، و استرسهای مداوم دوره همهگیری است.
اثرات شناختی کووید-۱۹ و ابعاد علمی موضوع
در میان افرادی که سابقه ابتلا به کووید داشتند، کاهش در عملکردهای شناختی مانند سرعت پردازش ذهنی نیز مشاهده شد. دکتر ماکسیم تکت از دانشگاه آکسفورد بر این نکته تأکید کرده که ارتباطی میان افزایش سن بیولوژیک مغز و افت مهارتهای شناختی در مبتلایان وجود دارد.
با این حال، برخی کارشناسان از جمله پروفسور مسعود حسین از دانشگاه آکسفورد توصیه کردهاند که در تفسیر نتایج این پژوهش باید با احتیاط عمل کرد؛ چرا که متوسط تفاوت سنی مغز تنها حدود پنج ماه بوده و اثرات عملکردی در زندگی روزمره ممکن است محدود باشد.
آیا تغییرات برگشتپذیر هستند؟
به گفته پژوهشگران، هنوز مشخص نیست که تغییرات مشاهدهشده دائمی هستند یا امکان بازگشت دارند، اما امیدواری درباره برگشتپذیری این اثرات وجود دارد.
نتایج این تحقیق به فهرست رو به رشد مطالعاتی افزوده شده که نشان میدهد بحرانهای جهانی مانند همهگیریها میتوانند تأثیرات بیولوژیک و روانی عمیقی بر انسانها داشته باشند، حتی فراتر از عوارض مستقیم بیماری. به باور محققان، بررسی دقیقتر چنین پدیدههایی میتواند در آمادگی برای بحرانهای مشابه آینده نقش کلیدی ایفا کند.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.