آخرین بروز رسانی در جولای 22, 2025 توسط علی رستگار
در روزهای اخیر، نمودارهای منتشرشده در فضای مجازی نشان دادهاند که شاخص تابش اشعه فرابنفش در تهران به عدد بحرانی ۱۰ تا ۱۱ رسیده است؛ سطحی که بر اساس استانداردهای جهانی در بالاترین حد هشدار قرار دارد و میتواند سلامت عمومی را تهدید کند.
مهدی رهنما، رئیس پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور، اعلام کرد که تابش اشعه فرابنفش در ساعات حدود ظهر تا ۱۴:۳۰ در اکثر روزهای تابستان در تهران به بیشترین مقدار خود میرسد. وی افزود که این شاخص از فاکتورهایی چون ارتفاع، زاویه تابش خورشید، میزان آلودگی هوا و ابرناکی تأثیر میپذیرد و در ماه تیر، بیشترین مقدار آن در تهران ثبت شده است.
تقسیمبندی شاخص فرابنفش
شاخص اشعه فرابنفش در ۱۱ دسته طبقهبندی میشود:
- عدد ۰ تا ۳: سطح ایمن
- عدد ۴ تا ۵: تابش متوسط، نیاز به محافظت
- عدد ۶ تا ۷: شدت بالا، ریسک آفتابسوختگی
- عدد ۸ تا ۱۰: خطر جدی برای پوست
- عدد ۱۱: حداکثر هشدار، خطر بروز بیماریهای جدی مانند سرطان پوست
اهمیت پایش و پیشبینی تابش فرابنفش
رهنما تصریح کرد که اگرچه این پدیده همواره وجود داشته، اما تنها در یک دهه گذشته پایش آن در ایران جدیتر شده است. به گفته او، استفاده از تجهیزات پایش زمینی و مدلهای پیشبینی عددی، امکان ارائه هشدارهای روزانه و چندروزه را فراهم کرده و میتواند از ابتدای بهار تا پایان تابستان و حتی تا پاییز کاربرد داشته باشد.
پژوهشگاه هواشناسی از سال گذشته با توسعه مدلهای داخلی، پیشبینی شاخص فرابنفش را در ۳۱ استان کشور بهصورت روزانه با بازههای زمانی سهساعته منتشر میکند.
تأثیر ازن و آلایندهها بر شدت تابش
رهنما همچنین به نقش دوگانه ازن اشاره کرد؛ ازن استراتوسفری که مانع ورود اشعه به سطح زمین میشود و ازن سطحی که در اثر واکنشهای شیمیایی شکل میگیرد و ممکن است شدت تابش را افزایش دهد. همچنین برخی آلایندهها از طریق تغییر زاویه تابش یا ایجاد ذرات معلق میتوانند شدت فرابنفش را تقویت یا تضعیف کنند.
مخاطرات و راهکارهای ایمنی
قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تابش شدید، علاوه بر آفتابسوختگی، موجب التهاب پوستی، کاهش سلامت چشمها و در موارد شدیدتر سرطان پوست میشود. استفاده از کرم ضدآفتاب، عینک آفتابی و پوشش مناسب بهویژه در ساعات اوج تابش (حدود ۱۲ تا ۱۴) ضروری است.

نیاز به شبکه پایش زمینی منسجم
رهنما از نبود تجهیزات گسترده برای پایش محلی و لحظهای گلایه کرده و تأکید کرد که بهمنظور منطقهبندی دقیق و صدور هشدارهای محلی، باید شبکهای یکپارچه از ایستگاههای زمینپایه در کلانشهرها ایجاد شود. او اظهار امیدواری کرد که این مسئله بیش از پیش در سیاستگذاریها و سلامت عمومی مورد توجه قرار گیرد.
گزارشها نشان میدهد که در ارتفاعات شمال تهران، بهدلیل کاهش تراکم مولکولی هوا، شدت تابش بهمراتب بیشتر است؛ از این رو آگاهی عمومی و اطلاعرسانی هدفمند در زمینه خطرات تابش فرابنفش باید تقویت شود.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.