آخرین بروز رسانی در می 25, 2026 توسط علی رستگار
یک فوق تخصص غدد با اشاره به شیوع پایین سرطان تیروئید اما پیشآگهی خوب آن، تأکید کرد که تشخیص زودهنگام این بیماری نقش تعیینکنندهای در درمان موفق و کاهش مرگومیر دارد. به گفته این متخصص، با وجود افزایش موارد تشخیص در دهههای اخیر، میزان مرگ ناشی از سرطان تیروئید به دلیل درمان در مراحل اولیه به شدت کاهش یافته است.
انواع سرطان تیروئید؛ از پاپیلری تا مدولاری
حسین دلشاد، فوق تخصص غدد و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، غده تیروئید را یکی از مهمترین غدد درونریز بدن دانست که در ناحیه جلوی گردن قرار گرفته است. وی توضیح داد: غده تیروئید از دو نوع سلول تشکیل شده؛ سلولهای فولیکولی که هورمونهای تیروکسین و تری یدوتیرونین را ترشح کرده و سوختوساز بدن را کنترل میکنند و سلولهای بینابینی که هورمون کلسیتونین را ترشح مینمایند. هر دو نوع سلول میتوانند منشأ سرطان تیروئید باشند.
به گفته دلشاد، سرطانهای ناشی از سلولهای فولیکولی شامل انواع پاپیلری، فولیکولی و اناپلاستیک هستند و سرطان مدولاری نیز از سلولهای بینابینی منشأ میگیرد. سرطان پاپیلری شایعترین نوع سرطان تیروئید محسوب میشود و پیشآگهی بسیار خوبی دارد.
آمار شیوع سرطان تیروئید در زنان و مردان
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه تیروئید محل غیرشایعی برای بروز سرطان است، اظهار داشت: سرطان تیروئید تنها ۰.۶ درصد سرطانهای زنان و ۱.۶ درصد کل سرطانهای مردان را شامل میشود. میزان مرگومیر ناشی از این بیماری بسیار پایین است؛ به طوری که در زنان ۰.۲۴ درصد و در مردان ۰.۱۶ درصد ثبت شده است.
دلشاد افزود: در چند دهه گذشته شیوع سرطان تیروئید افزایش یافته اما مرگومیر ناشی از آن در هر دو جنس کاهش چشمگیری داشته است. علت این افزایش شیوع، تشخیص زودهنگام با روشهای تصویربرداری حساس و علت کاهش مرگ، درمان موفق در مراحل اولیه بیماری است.
علائم هشداردهنده سرطان تیروئید؛ از توده گردن تا خشونت صدا
این فوق تخصص غدد تأکید کرد: برخلاف تصور عموم، بافت سرطانی تیروئید هیچ هورمونی تولید نمیکند، بنابراین بیماران علائم پرکاری یا کم کاری تیروئید را تجربه نمیکنند. مهمترین علامت سرطان تیروئید، بروز توده در ناحیه جلوی گردن است که معمولاً به طور اتفاقی کشف میشود.
وی علائم پیشرفتهتر این بیماری را به شرح زیر برشمرد:
- رشد تومور و اثر فشاری بر بافتهای اطراف منجر به اختلال بلع، تنگی نفس و سرفههای ممتد میشود
- گسترش سرطان به تارهای صوتی باعث خشونت صدا و درگیری ریه، استخوانها، مغز و کبد در مراحل پیشرفته با علائمی مانند درد و شکستگی استخوان همراه است
دلشاد به تمام افرادی که متوجه توده در جلوی گردن یا بزرگی غدد لنفاوی گردن میشوند، توصیه اکید کرد که حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنند.
روشهای تشخیص و درمان قطعی سرطان تیروئید
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اولین گام در تشخیص سرطان تیروئید را معاینه بالینی و لمس دقیق غده توسط پزشک متخصص عنوان کرد. وی افزود: در صورت لمس توده یا حتی در غیاب توده قابل لمس، انجام اولتراسونوگرافی غده تیروئید خصوصیات تودهها را نشان میدهد. برای تشخیص نهایی، نمونهبرداری سوزنی تحت هدایت اولتراسونوگرافی انجام میشود که ماهیت بافت را مشخص میکند.
دلشاد درباره درمان سرطان تیروئید خاطرنشان کرد: تمام تودههای سرطانی تیروئید باید با جراحی خارج شوند. در این جراحی، غده تیروئید و در صورت وجود غدد لنفاوی درگیر، به طور کامل برداشته میشوند. بنا به تشخیص پزشک و بر اساس ریسک عود، برای بیمار ید رادیواکتیو تجویز شده و سپس درمان با قرص تیروئید آغاز میشود. بیماران باید هر سه تا شش ماه یک بار از نظر عود بیماری تحت بررسی قرار گیرند.
راهکارهای پیشگیری از سرطان تیروئید؛ اجتناب از اشعه یونیزان
این فوق تخصص غدد، تنها عامل محیطی شناخته شده برای ابتلا به سرطان تیروئید را رادیاسیون یونیزان به ویژه در دوران کودکی و نوجوانی دانست و تأکید کرد: اجتناب از دریافت مقادیر زیاد اشعه یونیزان به نواحی سر و گردن و رعایت اصول ایمنی در حوادث راکتورهای هستهای ضروری است. همچنین با توجه به نقش کمبود ید در بروز سرطان فولیکولی، استفاده مناسب از نمک یددار برای پیشگیری از گواترهای ساده توصیه میشود.
دلشاد در پایان گفت: افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان تیروئید هستند – از جمله کسانی که سابقه تابش اشعه به ناحیه گردن، بیماریهای ژنتیکی مرتبط یا سابقه فامیلی این سرطان را دارند – باید تحت مراقبتهای دورهای منظم و دقیق پزشکی قرار گیرند.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.