آخرین بروز رسانی در نوامبر 4, 2024 توسط علی رستگار
## رکود و نوسانات پیدرپی: چالش اعتماد و خروج سرمایه از بورس
بازار سرمایه ایران در سالهای اخیر با چالشهای متعددی روبرو شده است که منجر به کاهش اعتماد و خروج مداوم سرمایههای حقیقی شده است. به عقیده کارشناسان، افزایش نوسانات اقتصادی، بیثباتی در سیاستهای کلان و عدم شفافیت در قوانین از جمله عوامل اصلی این روند نزولی هستند.
تورم، رکود و رشد محدود اقتصادی نیز به نگرانیهای سرمایهگذاران دامن زده و آنها را به سوی بازارهای امنتر نظیر طلا و ارز سوق داده است.
نبود شفافیت و تغییرات مکرر در سیاستهای اقتصادی و مالی، سرمایهگذاران را در موقعیتی قرار داده که برای پیشبینی و برنامهریزی دقیق دچار مشکل شدهاند. بهویژه در مواقع بحرانی، این بیثباتی به خروج سرمایه از بورس دامن زده و جریان نقدینگی را به سمت دیگر بازارها سوق داده است. در این شرایط، نبود سیاستهای حمایتی مناسب از سوی دولت و نهادهای مالی نیز مزید بر علت شده و کاهش اعتماد عمومی به بورس را به همراه داشته است.
نوسانات شدید و تجارب منفی از کاهش ارزش سهام در دورههای گذشته، سرمایهگذاران را به سمت بازارهای دیگری نظیر ارزهای دیجیتال و املاک سوق داده است. در این میان، فرصتهای جدید سرمایهگذاری در بازارهای موازی، موجب کاهش انگیزه سرمایهگذاری در بازار سهام شده و بسیاری از سرمایهگذاران ترجیح دادهاند منابع خود را در حوزههایی با بازدهی بیشتر و ریسک کمتر تخصیص دهند.
در پی افزایش تقاضا برای سرمایهگذاری امن، صندوقهای مبتنی بر داراییهای طلا به انتخابی جذاب برای سرمایهگذاران تبدیل شدهاند. طی هفتههای گذشته، ورود سرمایههای حقیقی به این صندوقها شدت گرفته و میزان سرمایه ورودی به آنها به بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. این روند نشان میدهد که علاقه به داراییهای امن در شرایط فعلی بیش از پیش تقویت شده و سرمایهگذاران برای اجتناب از ریسکهای بورس، به سراغ گزینههای کمریسکتر میروند.
سید رضا علوی، کارشناس بازار سرمایه، در این باره میگوید: «بازگرداندن اعتماد از دسترفته به بازار سرمایه یکی از اولویتهای حیاتی برای احیای این بخش است.» به گفته وی، تنوع در ابزارهای مالی، ارائه محصولات مبتنی بر نیازهای جدید بازار و ارتقای خدمات مشاورهای میتواند نقش مهمی در جذب سرمایههای جدید ایفا کند. علوی بر تقویت شفافیت مالی و ارائه اطلاعات دقیق و بهموقع از سوی نهادهای مالی به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر برای جلب اعتماد عمومی تاکید دارد.
استفاده از فناوریهای نوین مالی مانند فینتک و پلتفرمهای دیجیتال میتواند تجربه سرمایهگذاری در بورس را بهبود بخشد و جوانان بیشتری را به بازار سهام جذب کند. این فناوریها با سرعت بیشتر و هزینههای کمتر، امکان دسترسی سریعتر به معاملات و خدمات متنوع را فراهم میکنند و به نهادهای مالی کمک میکنند تا با مخاطبان جدیدی که به دنبال نوآوری و کارایی هستند، ارتباط برقرار کنند.
صندوقهای با درآمد ثابت نیز در شرایط فعلی به عنوان ابزاری مهم برای جذب سرمایه شناخته میشوند؛ اما ورود این صندوقها به معاملات سهام نیازمند مدیریت دقیق و احتیاط در انتخاب نوع سهام است. به گفته علوی، نوسانات سهام در مقایسه با اوراق بدهی بالاتر است و همین امر میتواند ارزش خالص داراییهای صندوقها را تحتتاثیر قرار دهد. بنابراین، لازم است که صندوقهای با درآمد ثابت، با رویکردی مدیریتشده و تحلیل دقیق از شرایط بازار، استراتژی سرمایهگذاری خود را تنظیم کنند تا هم ریسک را کاهش داده و هم بازدهی مطلوبی داشته باشند.
با توجه به چالشهای فعلی، احیای بازار سرمایه ایران نیازمند تغییرات اساسی در سیاستهای اقتصادی، شفافیت بیشتر در اطلاعات مالی و استفاده از ابزارهای نوین برای بهبود تجربه سرمایهگذاری است. برگزاری دورههای آموزشی و سمینارهای مرتبط با بازار سرمایه نیز میتواند به افزایش آگاهی سرمایهگذاران و بازگشت اعتماد به این بازار کمک کند.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.