آخرین بروز رسانی در آوریل 22, 2025 توسط علی رستگار
یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مذاکرات اخیر ایران و آمریکا، تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران با حضور در این گفتوگوها، تصوری را که ایالات متحده مبنی بر غیرقابل مذاکره بودن ایران القا میکرد، از بین برده است. به اعتقاد وی، این تغییر در مفاهیم، دستاوردی برای ایران محسوب میشود.
دور دوم گفتوگوهای غیرمستقیم میان نمایندگان ایران و آمریکا، روز شنبه سیام فروردین ماه جاری در شهر رم برگزار شد. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه وقت ایران و رئیس هیئت مذاکرهکننده ایرانی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با اشاره به این دور از مذاکرات، فضای حاکم بر آن را نسبتاً مثبت ارزیابی و از پیشرفت در اصول و اهداف یک توافق احتمالی خبر داد.
وی با بیان این نکته که در ایران، دیگر برجام برای بسیاری به اندازه کافی مطلوب نیست و آنچه از آن باقی مانده، صرفاً «درسهای آموختهشده» است که شخصاً نیز به این برداشت تمایل دارد، اعلام کرد که گفتوگوهای کارشناسی با هدف بررسی جزئیات در روزهای آتی آغاز خواهد شد و پس از آن، ارزیابی دقیقتری از وضعیت امکانپذیر خواهد بود.
همچنین، اسماعیل بقائی، سخنگوی وقت وزارت امور خارجه، در نشست خبری خود در ارتباط با موضوع تحریمها در جریان مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، مطالبه اصلی ایران در هر مذاکرهای را رفع تحریمهای غیرقانونی و ظالمانه عنوان کرد. وی تاکید کرد که این رفع تحریمها باید به گونهای باشد که آثار ملموس و کاملاً موثری بر اقتصاد ایران داشته باشد و کشور بتواند به صورت عادی فعالیتهای اقتصادی، تجاری و بانکی خود را انجام دهد و اطمینان حاصل شود که تجارب گذشته تکرار نخواهد شد.
بقائی همچنین از برگزاری دور بعدی مذاکرات، شامل نشست فنی و مذاکرهکنندگان ارشد، در کشور عمان خبر داد.
تحلیل مذاکرات رم: شکست انگارهی مذاکرهناپذیری ایران
فرشید باقریان، کارشناس مسائل بینالملل، در تحلیل روند برگزاری مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، اظهار داشت که جریان مذاکرات نشاندهنده وجود اراده برای گفتوگو و تعامل میان طرفین است و این امر، یک پیروزی برای ایران به شمار میرود. وی افزود که ادعاهایی که آمریکاییها در رسانهها مبنی بر احتمال حمله به ایران مطرح میکردند، محقق نشد.
باقریان تصریح کرد که ایران با حضور در این مذاکرات، این تصور القایی از سوی آمریکا مبنی بر غیرقابل مذاکره بودن ایران را درهم شکسته است و پیروزی ایران در تغییر دادن این مفاهیم است. وی با اشاره به بحثهای غیرضروری پیرامون مستقیم یا غیرمستقیم بودن مذاکرات، توضیح داد که برگزاری مذاکرات در یک کشور ثالث به معنای غیرمستقیم بودن آن است و مادامی که مذاکرات در تهران یا واشنگتن برگزار نشود، ماهیت غیرمستقیم خود را حفظ خواهد کرد.
این کارشناس مسائل بینالملل در ادامه گفت که این دور از مذاکرات ایران و آمریکا با حضور مقامات ارشد آغاز شده و سپس در سطح کارشناسی پیگیری خواهد شد و این اتفاق در تاریخ مذاکرات ثبت خواهد شد. وی افزود که بالاترین مقام دستگاه سیاست خارجی ایران و نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه مذاکرات را آغاز و پیگیری میکنند، هرچند احتمال بروز و حل چالشهایی در سطح کارشناسی وجود دارد و ممکن است میان مقامات ارشد نیز اختلاف نظرهایی به وجود آید.
باقریان با بیان اینکه در حال حاضر این مذاکرات برای ایران یک پیروزی و برای طرف آمریکایی یک نوع موفقیت محسوب میشود، اظهار داشت که تا این مرحله، الفاظ و کلمات به کار رفته مانند «محیط خوب است» و «لحن خوب است» بار ارزشی منفی ندارند. وی همچنین افزود که دولتها برای حفظ منافع ملت خود، آمادگی کنار گذاشتن برخی موارد را دارند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل همچنین با اشاره به ادعای پیشین مبنی بر طولانی شدن مذاکرات توسط ایران، گفت که در شرایط فعلی، این آمریکاست که این روند را دنبال میکند و با همین تاخیر، به نوعی آرامش را به ارمغان میآورد.
دیدار وزرای خارجه ایران و ایتالیا پیش از نشست رم؛ اراده طرفین بر حصول نتیجه
باقریان با اشاره به اظهارات متناقض مقامات اسرائیلی، خاطرنشان کرد که برای اولین بار جملهای از سوی اسرائیل شنیده میشود که مذاکرات موجب سردرگمی جهان شده است که چگونه ایران و آمریکا از مذاکرات خشنود بیرون میآیند.
وی در پایان تاکید کرد که اراده طرفین بر این است که مذاکرات به نتیجه برسد و لذا تصور نمیکند که برای پایان دادن به مذاکرات، جنگ یا درگیری ایجاد شود. با توجه به تمایل هر دو طرف برای انجام گفتوگوها، ممکن است در بحثهای کارشناسی اختلافاتی بروز کند که در این صورت نیز کارشناسان تصمیمگیرنده نهایی نیستند و نظرات خود را به مقامات کشورها منتقل میکنند تا تصمیمگیری صورت گیرد.
این کارشناس مسائل بینالملل در پایان با اشاره به نقش برخی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای، اظهار داشت که این بازیگران مخالف مذاکره هستند و احتمال تلاش آنها برای ایجاد اختلال از طریق رسانهها وجود دارد.
اخبار روز جهان را در مجله تدبیرگران بخوانید
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.