آخرین بروز رسانی در فوریه 9, 2026 توسط علی رستگار
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اعلام خبر سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به ایالات متحده تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی، گامی مهم در جهت ترسیم آینده روابط پرفراز و نشیب واشنگتن و پکن برداشت. این سفر در زمانی حساس صورت میگیرد که دو اقتصاد بزرگ جهان تلاش میکنند تا زخمهای ناشی از جنگ تجاری و تنشهای ژئوپلیتیکی سالهای اخیر را التیام بخشند و مسیری تازه برای تعاملات دوجانبه بیابند.
ابعاد جدید در روابط آمریکا و چین: سفری برای ترمیم زخمهای تجاری
اعلام این خبر از سوی ترامپ در گفتگو با خبرنگاران، نشاندهنده تغییر لحنی آشکار در سیاست خارجی آمریکا نسبت به چین است. ترامپ با تاکید بر اینکه آمریکا و چین "قدرتمندترین کشورهای جهان" هستند و "روابط بسیار خوبی با یکدیگر دارند"، سیگنالی از تمایل به کاهش تنشها و جستجوی زمینههای همکاری ارسال کرد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی دوره اول ریاستجمهوری ترامپ و حتی پس از آن، روابط آمریکا و چین تحت تاثیر جنگ تعرفهای، رقابت فناوری، و اتهامات متقابل در حوزههای مختلف قرار گرفته بود. سفر احتمالی شی جینپینگ، فرصتی برای بازتعریف این روابط و مذاکره مستقیم بر سر مسائل کلیدی خواهد بود.
ترامپ و چشمانداز قدرت آمریکا و چین: رقابت یا همکاری؟
بازگشت ترامپ به کاخ سفید، یک سال پیش از اعلام این سفر، با اعمال تعرفههای گسترده بر کالاهای چینی و تهدید به وضع تعرفههای جدید بر محصولاتی چون فولاد و خودرو همراه بود. این اقدامات در راستای سیاست "اول آمریکا" و تلاش برای کاهش کسری تجاری با چین انجام شد. با این حال، حتی در اوج رقابت تجاری، دو کشور پس از تشدید تنشها به یک "آتشبس گسترده" دست یافتند. این رویکرد دوگانه، که هم شامل رقابت شدید و هم تمایل به همکاری میشود، نشاندهنده پیچیدگی بیبدیل در روابط آمریکا و چین است. پذیرش قدرت چین از سوی ترامپ میتواند نشانهای از درک واقعیتهای جدید جهانی و لزوم تعامل سازنده باشد، حتی اگر در پسزمینه رقابت همچنان پابرجا بماند.
پیوندهای ناگسستنی: وابستگی اقتصادی میان آمریکا و چین
با وجود تلاشهای واشنگتن برای کاهش وابستگی به تولیدات چینی و حتی ترغیب شرکتهای آمریکایی برای انتقال زنجیرههای تامین خود به خارج از چین، اقتصادهای دو کشور همچنان به شکلی عمیق به یکدیگر وابسته هستند. این وابستگی فراتر از صرفاً مبادلات تجاری است و شامل حوزههایی نظیر سرمایهگذاری متقابل، همکاری در نوآوری و فناوری، و نقش کلیدی هر دو کشور در زنجیرههای تامین جهانی میشود. هرگونه تنش جدی در روابط آمریکا و چین، پیامدهای گستردهای نه تنها برای دو کشور، بلکه برای اقتصاد جهانی به همراه خواهد داشت. به همین دلیل، گفتوگو و تلاش برای یافتن راهحلهای مشترک اقتصادی، از اهمیت بالایی برخوردار است.
دستور کار جهانی: از تایوان تا ایران در مذاکرات آمریکا و چین
دیدار روسای جمهور دو قدرت بزرگ جهان تنها به مسائل اقتصادی محدود نخواهد شد. ترامپ پیشتر فاش کرده بود که در گفتوگوی تلفنی اخیر خود با شی جینپینگ، موضوعات مهم و گستردهای از جمله تجارت، مسائل نظامی، وضعیت تایوان، جنگ بین روسیه و اوکراین و همچنین وضعیت فعلی ایران مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این فهرست نشان میدهد که روابط آمریکا و چین به طور مستقیم بر امنیت و ثبات جهانی تاثیر میگذارد و هر دو کشور در پروندههای کلیدی بینالمللی دارای منافع و مواضعی متفاوت، اما نیازمند به هماهنگی هستند. سفر آتی شی به آمریکا فرصتی بینظیر برای طرح این مسائل در بالاترین سطح و تلاش برای کاهش اختلافات یا مدیریت آنها خواهد بود، تا از تشدید بحرانهای منطقهای و جهانی جلوگیری شود.
مطالب مرتبط
- توقف ناگهانی خرید نفت روسیه توسط هند؛ دهلینو تحت تاثیر توافق تجاری با آمریکا
- کمیسیون امنیت ملی مجلس: ایران صرفاً در موضوع هستهای مذاکره خواهد کرد و پیششرطهای آمریکا خط قرمز است
- دونالد ترامپ فرمان اجرایی جدیدی برای اعمال تعرفههای سنگین علیه شرکای تجاری ایران صادر کرد
- عربستان پیوستن ترکیه به توافق نظامی با پاکستان را تکذیب کرد
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.