آخرین بروز رسانی در دسامبر 3, 2025 توسط علی رستگار
در بحبوحه کشمکشهای اوکراین و روسیه، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، و جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد وی، قرار است در یک کشور اروپایی با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، دیدار کنند. این نشست حساس با هدف در میان گذاشتن جزئیات مذاکرات اخیر این فرستادگان با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، صورت میگیرد و میتواند نشانهای از تلاشهای دیپلماتیک غیررسمی برای یافتن راه حلی برای بحران اوکراین باشد.
دیدار ویتکاف و کوشنر با زلنسکی؛ دیپلماسی غیررسمی در قلب اروپا
بر اساس گزارش منابع آگاه از جمله «آکسیوس»، استیو ویتکاف و جرد کوشنر تصمیم دارند در تاریخ سوم دسامبر (فردا)، در محفلی اروپایی، پای میز مذاکره با ولودیمیر زلنسکی بنشینند. این دیدار پس از آن صورت میگیرد که ویتکاف و کوشنر مذاکراتی را با ولادیمیر پوتین در مسکو برگزار کردهاند. اگرچه مکان دقیق این ملاقات اروپایی هنوز مشخص نشده، اما نفس این گردهمایی نشان از اهمیت بالای آن در فضای پیچیده روابط بینالمللی دارد. تحلیلگران معتقدند این نوع دیپلماسی پشتپرده، میتواند راهی برای سنجش امکانپذیری گشایشهای جدید در بحران اوکراین باشد.
جزئیات مذاکرات مسکو: گفتوگوهای سهساعته فرستاده آمریکا و پوتین
پیش از این دیدار احتمالی با زلنسکی، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ایالات متحده، جلسهای طولانی و نزدیک به سه ساعت را با ولادیمیر پوتین در کرملین سپری کرده است. خبرگزاری تاس گزارش داده که در این مذاکرات، مقامات ارشد روسی از جمله یوری اوشاکوف، دستیار پوتین، و کریل دیمیتریف، مدیر صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه، نیز حضور داشتهاند. طولانی بودن مدت این گفتگو و سطح بالای شرکتکنندگان روسی، نشاندهنده جدیت طرفین در بررسی مسائل حیاتی مرتبط با روابط دوجانبه و به ویژه وضعیت اوکراین است. از جمله محورهای احتمالی این مذاکرات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بررسی شرایط آتشبس: بحث و تبادل نظر در مورد طرحهای احتمالی برای توقف درگیریها.
ضمانتهای امنیتی: گفتگو در خصوص ترتیبات امنیتی منطقهای و بینالمللی برای دوران پسا-جنگ.
چشمانداز آینده اوکراین: رایزنی درباره مسیرهای احتمالی برای حل و فصل سیاسی بحران و بازسازی.
انتظار کییف و ابعاد پنهان نقشآفرینی فرستادگان سابق آمریکا
همزمان با این تحرکات دیپلماتیک، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، صراحتاً اعلام کرده است که کییف پس از پایان مذاکرات در مسکو، “منتظر سیگنالهایی از سوی واشنگتن” خواهد بود. این اظهارنظر میتواند به معنای امید اوکراین به درک بهتر مواضع روسیه از طریق این کانالهای غیررسمی و همچنین، انتظار برای دریافت رهنمودها یا پیشنهادهای جدید از جانب ایالات متحده باشد. حضور ویتکاف و کوشنر که از چهرههای نزدیک به دولت سابق ترامپ محسوب میشوند، بعد جدیدی به این مذاکرات میبخشد. این وضعیت، چالشها و فرصتهای خاص خود را به همراه دارد:
چالشها:
عدم مشروعیت رسمی مذاکرات میتواند به اعتبار آن لطمه بزند و تعهدات را زیر سوال ببرد.
احتمال عدم تطابق نتایج با مواضع دولت کنونی آمریکا، میتواند پیچیدگیهای بیشتری ایجاد کند.
فرصتها:
گشایش کانالهای ارتباطی جدید در مواقع بحران، میتواند به درک بهتر مواضع طرفین کمک کند.
امکان زمینهسازی برای طرحهای صلح آینده، به ویژه در صورت تغییر احتمالی دولت آمریکا، فراهم میشود.
در مجموع، این دیدار ویتکاف و کوشنر با زلنسکی پس از مذاکره با پوتین، نمادی از تلاشهای پیچیده و چندوجهی است که در پسزمینه بحران اوکراین در جریان است. باید دید این دیپلماسی غیررسمی تا چه اندازه میتواند به حل و فصل این مناقشه طولانیمدت کمک کند.
مطالب مرتبط
- چالش بخشنامههای خلقالساعه نفس تولیدکنندگان قمی را به شماره انداخت
- سدهای تهران در وضعیت بحرانی: کاهش بیسابقه بارشها پایتخت را تشنه نگه داشت
- مدیر حوزههای علمیه: بازنمایی چهرههای الهامبخش، کلید هویتسازی برای نسل جوان است
- بالونهای مشکوک پروازهای فرودگاه ویلنیوس را متوقف کرد؛ تشدید تنشها میان لیتوانی و بلاروس
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.