آخرین بروز رسانی در دسامبر 14, 2024 توسط علی رستگار
بحران گرانی کلهپاچه؛ از سفرهی مردم به سبد لوکسها
افزایش سرسامآور قیمتها در سالهای اخیر، به ویژه در بخش مواد غذایی، قدرت خرید مردم را به شدت کاهش داده است. یکی از قربانیان این تورم افسارگسیخته، کلهپاچه است؛ خوراکی که زمانی جزو غذاهای متداول ایرانیان بود، اما اکنون به کالایی لوکس تبدیل شده است.
گزارشها نشان میدهد قیمت کلهپاچه از ۲۵ هزار تومان در سال ۹۵ به رقم نجومی یک میلیون و دویست هزار تومان در سال ۱۴۰۲ رسیده است. رئیس اتحادیه طباخان تهران، این افزایش قیمت را به کاهش عرضه داخلی و عدم واردات نسبت میدهد. وی در مصاحبهای اختصاصی، وضعیت اسفناک این صنف را تشریح کرد.
حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ واحد صنفی دارای مجوز و تعداد زیادی واحد بدون مجوز در تهران مشغول فعالیت هستند. رئیس اتحادیه تأکید میکند که تقاضا در سه فصل اول سال کاهش مییابد و در زمستان افزایش مییابد، اما افزایش قیمتها به شدت بر فروش تأثیر گذاشته است. کاهش کشتار دام و افزایش قیمت گوشت وارداتی، عامل اصلی این بحران است.
هر دست کلهپاچه مرغوب، با قیمت ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به فروش میرسد، در حالی که طباخ آن را با ۹۰۰ هزار تومان خریداری کرده و ۱۸ درصد مالیات نیز پرداخت میکند. سود ناچیز و عدم تناسب درآمد و هزینه، باعث شده بسیاری از طباخان به دنبال تغییر شغل خود باشند.
کلهپاچه، دیگر غذای طبقات کمدرآمد نیست و به یک کالای لوکس تبدیل شده است. افراد کمدرآمد تنها میتوانند با مشارکت چند نفر، مقدار کمی از آن را تهیه کنند. واردات کلهپاچه میتواند راهحل این مشکل باشد و قیمتها را به حدود ۹۰۰ هزار تومان کاهش دهد. قیمت فعلی، با وجود تقسیم هزینه بین چند نفر، هنوز هم برای بسیاری از خانوادهها سنگین است.
رئیس اتحادیه از دولت درخواست حمایت از این صنف زحمتکش را دارد. طباخان از ساعات اولیه بامداد مشغول کار هستند و هیچ گونه مافیایی در این صنف وجود ندارد. کلهپاچه به دلیل فسادپذیری بالا، قابلیت انبارداری ندارد و دلالی در این زمینه مشاهده نمیشود.
کاهش فروش کلهپاچه در مغازهها بین ۳۰ تا ۴۰ درصد تخمین زده میشود. مشتریان ثابت قبلی که روزانه کلهپاچه مصرف میکردند، اکنون به هفتهای یک یا حتی ماهی یک بار خرید آن را محدود کردهاند. قدرت خرید مردم به شدت کاهش یافته و کلهپاچه دیگر در اولویت سبد غذایی خانوادهها نیست، با وجود فواید تغذیهای بیشتر نسبت به بسیاری از خوراکیهای دیگر.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.
