آخرین بروز رسانی در دسامبر 1, 2024 توسط علی رستگار
در ژنو، گفتوگوی دیپلماتیک میان ایران و کشورهای اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) پس از کشاکشهای فراوان پیرامون قطعنامه ضدایرانی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با احتیاط و در فضایی پیچیده دنبال شد. هرچند اختلافات جدی بر روابط دو طرف سایه افکنده بود، اما توافق بر ادامه مذاکرات برای کاهش تنشها حاصل شد. به گفته روزنامه گاردین، این مذاکرات، آخرین تلاش برای جلوگیری از وخیمتر شدن اوضاع پیش از بازگشت ترامپ به قدرت در آمریکا بود.
ترامپ، با سیاست «فشار حداکثری» خود علیه ایران، بار دیگر به کاخ سفید بازگشته و این مسئله بر فضای مذاکرات سایه میافکند. گاردین مدعی شد که آقای غریب آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، با انتقاد از رفتار اتحادیه اروپا در قبال جنگ اوکراین و پرونده هستهای ایران، تنشها را تشدید کرده است. از سوی دیگر، اروپاییها از رویکرد ایران، به ویژه همکاری با روسیه در جنگ اوکراین و عدم همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی ابراز نگرانی کرده و حتی از برنامه احتمالی ساخت بمب هستهای توسط ایران نگران هستند.
بیاعتمادی میان طرفین از زمانی آغاز شد که سه کشور اروپایی خواستار ارائه گزارشی جامع از فعالیتهای هستهای ایران شدند؛ گامی که به عنوان پیشنیازی برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل تلقی میشود. دیپلماتهای ارشد سه کشور اروپایی، ضمن اعلام ادامه مذاکرات دیپلماتیک، از موضع محتاطانهای برخوردار بودند. آقای غریب آبادی نیز در پیامی مشابه، بر تعهد ایران به مسیر گفتوگو و تعامل تاکید کرد.
یک منبع مطلع به یک رسانه آمریکایی اعلام کرد که ایران هیچ گونه اقدام آشتیجویانه یکطرفه پیش از روی کار آمدن ترامپ انجام نخواهد داد. گزارشها حاکی از اختلاف نظر در مورد فضای مذاکرات است؛ برخی از تمایل ایران به ادامه مذاکرات با توجه به رویکرد ترامپ خبر میدهند، در حالی که برخی دیگر آن را مایوسکننده میدانند. اروپاییها از برنامههای ترامپ ابراز بیاطلاعی کردند.
عوامل متعددی بر روابط ایران و اروپا سنگینی میکند: ادعاهای بی اساس درباره دخالت ایران در جنگ اوکراین، گامهای جبرانی ایران در برجام، نگرانی غرب از پیشرفتهای هستهای ایران، تحریمهای جدید و تهدید به فعالسازی مکانیزم ماشه، مسائل منطقهای و تاثیر تحولات آمریکا بر سیاست خارجی اروپا. یافتن زبان مشترک، به ویژه با توجه به موعد انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، بسیار دشوار است.
انریکه مورا، معاون دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا، پس از دیدار با هیئت ایرانی، از گفتوگوهای صریح در مورد مسائل هستهای، جنگ اوکراین، تنشهای منطقهای و ادعاهای حقوق بشری خبر داد. این مذاکرات ادامه جلساتی است که پیشتر در نیویورک برگزار شده بود. هرچند رسیدن به زبان مشترک برای کاهش تنشها دشوار است، اما حضور دو طرف در مذاکرات نشان از تمایل به یافتن راهحل دیپلماتیک دارد. جزئیات بیشتری از محتوای مذاکرات منتشر نشده است.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.