آخرین بروز رسانی در مارس 11, 2025 توسط علی رستگار
بازار سهام آمریکا روزهای پرآشوبی را سپری میکند. تعرفههای تجاری اعمال شده توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، سرمایهگذاران را به وحشت انداخته و ترس از رکود اقتصادی، منجر به ریزش شدید بازار و کاهش چهار تریلیون دلاری شاخص اس اند پی ۵۰۰ از اوج ماه گذشته شده است.
سیاستهای تجاری متناقض ترامپ، که شامل اعمال و لغو مکرر تعرفهها علیه شرکای تجاری بزرگ مانند کانادا، مکزیک و چین است، ابهامات زیادی را برای کسب و کارها، مصرفکنندگان و سرمایهگذاران ایجاد کرده است. این ابهامات، همراه با نگرانیها در مورد احتمال رکود اقتصادی، باعث شده است تا سرمایهگذاران به فروش سهام خود روی آورند.
روز دوشنبه، ریزش بازار سهام آمریکا شدت گرفت و شاخص اس اند پی ۵۰۰ با افت ۲.۷ درصدی، بزرگترین کاهش روزانه سال را تجربه کرد. شاخص نزدک کامپوزیت نیز با کاهش چهار درصدی، بزرگترین ریزش روزانه خود از سپتامبر ۲۰۲۲ را ثبت کرد.
شاخص اس اند پی ۵۰۰ در پایان معاملات روز دوشنبه، ۸.۶ درصد پایینتر از اوج خود در ۱۹ فوریه بسته شد. این کاهش، به معنای از دست رفتن چهار تریلیون دلار از ارزش بازار سهام آمریکا است. شاخص سهام فناوری نزدک نیز روز پنجشنبه گذشته، بیش از ۱۰ درصد از اوج خود در دسامبر کاهش یافت.
در حالی که سرمایهگذاران نگران سیاستهای تجاری ترامپ هستند، او از پیشبینی احتمال وقوع رکود اقتصادی در آمریکا خودداری کرده است. سرمایهگذاران همچنین منتظر هستند تا ببینند آیا قانونگذاران میتوانند لایحه تامین مالی را برای جلوگیری از تعطیلی بخشی از دولت فدرال تصویب کنند یا خیر. گزارش تورم آمریکا نیز روز چهارشنبه منتشر خواهد شد که میتواند تاثیر قابل توجهی بر بازار داشته باشد.
بر اساس دادههای بانک فدرال رزرو سنت لوئیس، تا ژوئیه ۲۰۲۴، تنها حدود یک درصد از کل سهام شرکتها و سهام صندوقهای مشترک متعلق به ۵۰ درصد ضعیفترین جمعیت آمریکا از نظر ثروت است، در حالی که این رقم برای ۱۰ درصد بالای جمعیت، ۸۷ درصد است.
شاخص اس اند پی ۵۰۰ در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ تحت تاثیر رشد چشمگیر سهام شرکتهای فناوری مانند انویدیا و تسلا، رشد سالانه بیش از ۲۰ درصد را تجربه کرد. اما این شرکتها از ابتدای سال میلادی جاری تاکنون، با مشکلاتی روبرو شدهاند و عملکرد آنها تاثیر منفی بر شاخصهای بزرگ بازار آمریکا گذاشته است.
روز دوشنبه، بخش فناوری شاخص اس اند پی ۵۰۰ با کاهش ۴.۳ درصدی مواجه شد. سهام اپل و انویدیا هر کدام حدود پنج درصد کاهش یافتند و تسلا نیز با ریزش ۱۵ درصدی، حدود ۱۲۵ میلیارد دلار از ارزش بازار خود را از دست داد.
سایر داراییهای پرریسک نیز از این ریزش در امان نماندند و بیتکوین پنج درصد کاهش یافت. با این حال، برخی از بخشهای بازار عملکرد بهتری داشتند. بخش نیرو یک درصد رشد روزانه را تجربه کرد و اوراق قرضه دولتی نیز با افزایش تقاضا روبرو شد. بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله آمریکا به حدود ۴.۲۲ درصد کاهش یافت.
شاخص اس اند پی ۵۰۰ تمامی رشدی را که از زمان پیروزی ترامپ در انتخابات به دست آورده بود، از دست داده و در این مدت، حدود سه درصد سقوط کرده است. سرمایهگذاران امیدوار بودند که برنامههای ترامپ برای کاهش مالیاتها و مقررات زدایی، به نفع بازار سهام باشد. اما ابهامات ناشی از تعرفهها و سایر سیاستهای او، به احساسات سرمایهگذاران آسیب زده است.
شاخص نوسان Cboe، که نشاندهنده ترس سرمایهگذاران است، روز دوشنبه به بالاترین حد خود از اوت گذشته رسید.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.