آخرین بروز رسانی در آوریل 19, 2025 توسط علی رستگار
یک فعال در حوزه گردشگری، معماری، شهرسازی و فرهنگ استان همدان معتقد است که تبدیل شدن همدان به یک مقصد جذاب برای گردشگران یا صرفا یک مسیر عبوری، کاملا به تصمیم و رویکرد مدیران این استان بستگی دارد.
محمدرضا عراقچیان در نشست تخصصی “همدان مقصد گردشگری” که توسط کانون گردشگری سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی همدان برگزار شد، با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی این شهر اظهار داشت: همدان با این قدمت و سابقه دیرین، اکنون با این پرسش روبرو است که آیا باید یک مقصد گردشگری باشد یا تنها یک معبر برای عبور مسافران؟ پاسخ این سوال در گرو تصمیم مدیران است. اگر آنها بخواهند، همدان میتواند یک مقصد واقعی باشد و در غیر این صورت، به مکانی برای گذر موقت گردشگران تبدیل خواهد شد.
وی با تاکید بر ضرورت نهادینه شدن فرهنگ گردشگری در جامعه، ادامه داد: نخستین و سادهترین گام در توسعه گردشگری، آموزش این حوزه به مدیران و عموم مردم است. آموزش در صنعت گردشگری بیشتر جنبه تجربی دارد تا آکادمیک.
عراقچیان تصریح کرد: گردشگری دارای مبانی نظری است که در کتب موجود است، اما مبانی دیگری نیز بر اساس فرهنگ، جامعهشناسی، روانشناسی، هنر و تاریخ تمدن تعریف میشود.
این استاد دانشگاه با تاکید بر اهمیت انتقال تجربه و مدیریت دانش در حوزه گردشگری برای مدیران، گفت: یک مدیر ارشد باید به اهمیت گردشگری اعتقاد داشته باشد و برای حل مشکلات این حوزه، ابتدا باید مسائل اعتقادی مرتبط با آن را حل کنیم.
وی با طرح این سوال که آیا گردشگری و ملیگرایی بخشی از دیانت ما محسوب میشوند یا خیر، خاطرنشان کرد: این موضوع یک چالش فرهنگی در کشور ماست و هر مدیری که در راس میراث فرهنگی قرار میگیرد، باید این مسئله را در جامعه دینی حل کند.
عدم تشکیل شورای راهبردی استان پس از ثبت جهانی هگمتانه
عراقچیان با ابراز تاسف از عدم تشکیل شورای راهبردی استان پس از ثبت جهانی هگمتانه، تاکید کرد: در حالی که برگزاری این شورا باید یکی از اولویتهای اصلی استان باشد، متاسفانه این امر محقق نشده است.
این فعال حوزه گردشگری با اشاره به مشکلات موجود در حوزه گردشگری در افکار عمومی و بین مردم، تصریح کرد: اگر سیاستگذاران درست عمل کنند، میتوانند برای حوزه افکار عمومی نیز برنامهریزی داشته باشند و شورای راهبری در این زمینه نقش بسزایی خواهد داشت.
لزوم برندسازی برای جاذبههای گردشگری همدان
عراقچیان با بیان اینکه سمنوی همدان ظرفیت تبدیل شدن به یک برند ملی را دارد، خاطرنشان کرد: در حوزه برندینگ، ما نیازمند یک سیاستگذاری در زمینه میراث هستیم که باید به بخش خصوصی واگذار شود.
وی با اشاره به ضعف بخش خصوصی در حوزه گردشگری همدان، از جمله تورگردانها و دفاتر آژانسهای مسافرتی، افزود: در حوزه گردشگری، میتوان با خلاقیت برخی موارد را به برند تبدیل کرد.
نقش برندسازی در رونق گردشگری همدان
عراقچیان با تاکید بر لزوم برندسازی برای رونق گردشگری استان همدان، ادامه داد: امروزه اسبسواری ممکن است جذابیت چندانی برای گردشگران نداشته باشد، اما میتوان با برندسازی این تفریح در اطراف دشت علیصدر، به رونق گردشگری غار علیصدر کمک شایانی کرد و گردشگران بیشتری را جذب نمود.
وی با اشاره به اینکه دیزی به برند شهر لالجین تبدیل شده است، تصریح کرد: ملایر نیز به خوبی در مسیر برندسازی برای شهرستان خود گام برمیدارد.
عراقچیان با انتقاد از عدم توجه مسئولان همدان به برندسازی، اظهار داشت: چرا وقتی میخواهیم منوی متنوع آبگوشت را ببینیم و انتخاب کنیم، باید به رستورانهای تهران برویم؟ چرا نباید چنین منوها و لیستهای غذایی در رستورانهای همدان وجود داشته باشد؟ این موارد نمونههایی از مشکلات و آسیبهای موجود در حوزه گردشگری ماست که باید به رفع آنها توجه ویژهای شود.
این فعال گردشگری با انتقاد از استفاده از محصولات سایر شهرها در جلسات استان، گفت: با یک اقدام فرهنگی میتوان ادارات مختلف استان را متقاعد کرد که از سوغات و تولیدات استان استفاده کنند و شخصا نیز این حرکت را آغاز کردهام.
نبود مدیر مستقل در حوزه گردشگری همدان
عراقچیان با تاکید بر اینکه همدان فاقد مدیر مستقل در حوزه گردشگری است، گفت: برای تبدیل شدن همدان به یک مقصد گردشگری، تمامی مدیران استان در حوزههای مختلف باید استقلال عمل داشته و دارای سیاستگذاری مشخص باشند و پس از آن، بخش خصوصی باید فورا وارد فاز اجرایی شود و نباید میراث فرهنگی در این بخش دخالت کند.
وی با اشاره به تغییر ساختار میراث فرهنگی و ادغام سازمانهای گردشگری و صنایع دستی با آن، تصریح کرد: سازمان میراث فرهنگی همواره شاهد حضور افراد با دیدگاهها و نگرشهای مختلف در سطوح مدیریتی خود بوده است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه برخی از مدیران پیشین این سازمان اعتقاد به توسعه اقتصادی از طریق میراث فرهنگی داشتند و برخی دیگر دیدگاههای متفاوتی داشتند، خاطرنشان کرد: در یک پروژه تحقیقاتی با عنوان «نگاه محققین و مستشرقین و ایرانیها به میراث فرهنگی»، ۱۸ دیدگاه مختلف از جمله نگاه اقتصادی، موزهای و تجربهگرا را شناسایی کردم که این نتیجه حاصل مطالعه و خلاصهنویسی حدود ۱۲۰ کتاب فارسی و انگلیسی بود، بدون هیچگونه دخل و تصرف یا اظهارنظر شخصی.
وی بیان کرد: سازمان میراث فرهنگی از افراد با تفکرات گوناگون تشکیل شده است که هر یک با دیدگاههای متفاوتی در زمینههای صنایع دستی، صنعت و معدن و غیره به این سازمان آمدهاند.
لزوم ایجاد کاربریهای بهروز برای آثار باستانی
عراقچیان با اشاره به تغییر رویکرد نسبت به آثار باستانی، ادامه داد: سازمان میراث فرهنگی در گذشته صرفا به حفاظت از آثار باستانی میپرداخت، در حالی که امروزه دیدگاههای اجتماعی جدیدی در رابطه با حفظ این آثار وجود دارد.
این فعال گردشگری تصریح کرد: در دیدگاههای اجتماعی نوین، اعتقاد بر این است که عدم مرمت و عدم استفاده بهینه از آثار باستانی منجر به نابودی آنها خواهد شد.
عراقچیان با تاکید بر لزوم بها دادن به آثار باستانی و ایجاد کاربریهای بهروز برای آنها از منظر اجتماعی، افزود: با نگاهی به عملکرد ۲۰ سال اخیر میراث فرهنگی، متوجه خواهیم شد که این سازمان یکی از سیاسیترین وزارتخانههای کشور بوده است.
وی در پایان بیان کرد: با وجود چنین شرایطی و تنوع دیدگاهها در سازمان میراث فرهنگی، ارائه یک تعریف جامع و درست از این وزارتخانه و حوزه گردشگری امری دشوار خواهد بود.
اخبار روز جهان را در مجله تدبیرگران بخوانید
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.