آخرین بروز رسانی در ژوئن 17, 2025 توسط علی رستگار
پژوهشی جدید نشان میدهد زنانی که بهصورت شبانهکار فعالیت میکنند، نسبت به زنانی که در ساعات روز مشغول به کار هستند، با خطر بیشتر ابتلا به آسم متوسط تا شدید مواجهاند. این در حالی است که چنین رابطهای در میان مردان مشاهده نشده است.
مطالعهای که توسط دکتر رابرت میدستون از دانشگاه منچستر بریتانیا و همکارانش انجام شده، دادههای مربوط به بیش از ۲۷۴ هزار فرد شاغل را از پایگاه UK Biobank بررسی کرده و به نتایجی قابلتوجه در زمینه تأثیر شیفت کاری بر سلامت دستگاه تنفسی زنان دست یافته است.
نتایج این مطالعه نشان میدهد ۵.۳ درصد از شرکتکنندگان مبتلا به آسم بودند که از این میان، ۱.۹ درصد آسم متوسط یا شدید داشتند. افرادی که تنها در شیفت شب کار میکردند، در مقایسه با همتایان روزکار خود، تا ۵۰ درصد بیشتر در معرض آسم متوسط تا شدید قرار داشتند. این الگو فقط در زنان مشاهده شد و در مردان تفاوت معناداری بین شیفت کاری و ابتلا به آسم دیده نشد.
چرا شیفت شب ممکن است خطر آسم را افزایش دهد؟
میدستون میگوید: «آسم معمولاً زنان را شدیدتر تحت تأثیر قرار میدهد و نرخ بستری و مرگومیر ناشی از آن در آنها بیشتر است.» او احتمال میدهد که اختلال در ریتم شبانهروزی بدن، یکی از دلایل اصلی این رابطه باشد. این اختلال میتواند تعادل هورمونها را بر هم بزند. بهطور خاص، کاهش تستوسترون که در زنان پایینتر است، ممکن است عامل افزایش آسیبپذیری نسبت به آسم باشد.
همچنین تفاوت در ماهیت مشاغل شیفت شب میان زنان و مردان نیز میتواند نقشی پنهان در بروز این تفاوت ایفا کند.
نقش هورموندرمانی در زنان یائسه
یکی دیگر از یافتههای مهم این تحقیق مربوط به زنان یائسه است. در زنانی که از درمان جایگزینی هورمونی (HRT) استفاده نمیکردند و در شیفت شب مشغول به کار بودند، خطر ابتلا به آسم تقریباً دو برابر شد. این موضوع نشان میدهد که درمان جایگزینی هورمونی ممکن است نقش محافظتی در برابر آسم ایفا کند.
میدستون تأکید میکند که اگرچه نتایج امیدوارکننده است، اما برای تأیید این فرضیه به پژوهشهای گستردهتر و آزمایشهای بالینی دقیق نیاز است.
گام بعدی: پژوهش در سطح ژنتیک و هورمونها
پژوهشگران در ادامه قصد دارند بررسی کنند که آیا هورمونهای جنسی و عوامل ژنتیکی در رابطه میان شیفت کاری و آسم دخیل هستند یا خیر. آنها از پایگاههای داده گستردهتر مانند Our Future Health در بریتانیا برای این پژوهش بهره خواهند گرفت.
دیدگاه کارشناسان
پروفسور فلورانس اشلایش از دانشگاه لیژ بلژیک، عضو اتحادیه متخصصان بیماریهای تنفسی اروپا که در این تحقیق نقشی نداشته، میگوید: «آسم از جمله بیماریهای مزمن رایج در جهان است که زنان بهطور خاص بیشتر در معرض آن قرار دارند، اما علت دقیق آن هنوز بهدرستی روشن نیست.»
او افزود: «مطالعه اخیر، نقش بالقوه شیفت شب را بهعنوان یک عامل خطر برای زنان مطرح میکند و اهمیت بررسی بیشتر این موضوع را گوشزد میکند؛ خصوصاً در شرایطی که تغییر ساعت کاری برای بسیاری از افراد امکانپذیر نیست.»
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.