آخرین بروز رسانی در آگوست 18, 2025 توسط علی رستگار
در تحولی مثبت در حوزه مهاجرت نخبگان، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی از بازگشت بیش از ۱۲۰ نخبه ایرانی از دانشگاههای برجسته جهان به کشور خبر داد. این روند که طی دو سال اخیر شکل گرفته، نشاندهنده کاهش محسوس مهاجرت نخبگان و آغاز مرحلهای جدید در بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و تخصصی ایرانیان خارج از کشور است.
بازگشت نخبگان؛ آغاز یک مسیر امیدوارکننده
حجتالاسلام مصطفی خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به آخرین وضعیت مهاجرت نخبگان اظهار کرد: «اگرچه هنوز به نقطه مطلوب نرسیدهایم، اما روند بازگشت نخبگان به کشور آغاز شده و تاکنون بیش از ۱۲۰ نخبه از دانشگاههای معتبر بینالمللی مانند استنفورد، به کشور بازگشتهاند و در حال خدمترسانی در حوزههای علمی، پژوهشی و اجرایی هستند.»
وی افزود: «این افراد با تخصصهای متنوع در حوزههای مهندسی، پزشکی، علوم پایه و فناوریهای نوین، میتوانند نقش مؤثری در ارتقای سطح علمی کشور و توسعه زیرساختهای دانشبنیان ایفا کنند.»
حمایتهای دولتی و مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی
خسروپناه با اشاره به برنامههای حمایتی در حال اجرا گفت: «شورای عالی انقلاب فرهنگی در راستای تسهیل بازگشت نخبگان، مصوباتی را در زمینه حمایتهای استخدامی، مالی، علمی و شغلی تصویب کرده است. این اقدامات با پشتیبانی دولت همراه شده و زمینهساز افزایش انگیزه برای بازگشت نخبگان خواهد بود.»
وی تأکید کرد: «حمایت از نخبگان باید فراتر از شعار باشد و در قالب برنامههای عملیاتی، زمینه جذب و نگهداشت آنان در کشور فراهم شود. ایجاد فرصتهای شغلی مناسب، امنیت حرفهای، و امکان مشارکت در پروژههای ملی از جمله عوامل مؤثر در کاهش مهاجرت و افزایش بازگشت نخبگان است.»

کاهش روند مهاجرت نخبگان؛ نشانهای از تغییر رویکرد
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به آمارهای موجود خاطرنشان کرد: «طی دو سال گذشته، روند مهاجرت نخبگان از کشور کاهش یافته است. این موضوع نشاندهنده تغییر در نگاه نخبگان نسبت به آینده حرفهای در داخل کشور و افزایش اعتماد به سیاستهای حمایتی دولت و نهادهای علمی است.»
وی ابراز امیدواری کرد که با استمرار این روند و تقویت زیرساختهای علمی و پژوهشی، شاهد بازگشت تعداد بیشتری از متخصصان ایرانی از سراسر جهان باشیم و بتوانیم از ظرفیتهای آنها در مسیر توسعه پایدار کشور بهرهبرداری کنیم.
جمعبندی
بازگشت بیش از ۱۲۰ نخبه از دانشگاههای معتبر جهانی به کشور، نقطه عطفی در سیاستهای علمی و فرهنگی ایران محسوب میشود. این روند، اگر با حمایتهای مستمر و برنامهریزی دقیق همراه شود، میتواند به کاهش مهاجرت نخبگان، افزایش تولید علم، و تقویت جایگاه ایران در عرصههای بینالمللی منجر شود. نهادهای مسئول باید با ایجاد بسترهای مناسب، این فرصت ارزشمند را به نقطهای پایدار در مسیر پیشرفت علمی کشور تبدیل کنند.

**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.