آخرین بروز رسانی در می 4, 2025 توسط علی رستگار
احساس سرما کردن، به ویژه در فصول سرد سال، امری طبیعی است. اما اگر این حس سرما به طور مداوم همراه شما باشد، حتی در محیطهای گرم یا مدتها پس از قرار گرفتن در معرض هوای سرد، میتواند نشانهای از یک مسئله جدی در سلامتی شما باشد. آگاهی از علائم و مراجعه به پزشک برای تشخیص علت اصلی، گامی مهم در حفظ سلامتی است.
وقتی سرما مهمان ناخوانده بدن میشود؛ چه عواملی دخیلاند؟
احساس سرمای دائمی میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد که برخی از آنها نیازمند توجه و درمان پزشکی هستند. در ادامه به برخی از شایعترین این عوامل اشاره میکنیم:
- کمخونی (آنمی): کمبود گلبولهای قرمز خون که وظیفه حمل اکسیژن به سراسر بدن را بر عهده دارند، میتواند منجر به احساس خستگی و سرمای مداوم شود. کمبود آهن، ویتامین B12 یا فولات از علل شایع کمخونی هستند.
- کمکاری تیروئید: غده تیروئید مسئول تنظیم متابولیسم بدن است. کمکاری این غده باعث کاهش تولید هورمونهای تیروئیدی شده و در نتیجه، سرعت متابولیسم بدن کاهش مییابد. این کاهش میتواند منجر به احساس سرما، خستگی، افزایش وزن و خشکی پوست شود.
- دیابت: دیابت کنترل نشده میتواند به اعصاب و عروق خونی آسیب برساند. آسیب به اعصاب محیطی (نوروپاتی دیابتی) میتواند باعث احساس سرما، بیحسی یا سوزن سوزن شدن در دستها و پاها شود. همچنین، مشکلات گردش خون ناشی از دیابت میتواند منجر به احساس سردی در اندامها گردد.
- اختلالات عروق خونی: بیماریهایی مانند سندرم رینود که باعث باریک شدن عروق خونی در پاسخ به سرما یا استرس میشود، میتواند منجر به احساس سردی و تغییر رنگ انگشتان دست و پا شود. تصلب شرایین (تنگ شدن عروق به دلیل رسوب چربی) نیز میتواند گردش خون را مختل کرده و باعث احساس سرما شود.
- کمبود وزن و اختلالات تغذیهای: افرادی که وزن بسیار کمی دارند یا دچار سوءتغذیه هستند، چربی بدن کافی برای عایقبندی و حفظ گرمای بدن را ندارند و بیشتر احساس سرما میکنند. کمبود برخی مواد مغذی مانند ویتامین B12 نیز میتواند در این امر نقش داشته باشد.
- بیاشتهایی عصبی (آنورکسیا نوروزا): این اختلال خوردن میتواند منجر به کاهش شدید وزن و ناتوانی بدن در حفظ دمای طبیعی شود.
- برخی داروها: برخی داروها مانند مسدودکنندههای بتا که برای درمان فشار خون بالا استفاده میشوند، میتوانند گردش خون را کاهش داده و باعث احساس سرما شوند.
- عوامل روانی: استرس و اضطراب شدید نیز میتوانند به طور موقت باعث احساس سرما در بدن شوند.
درمان احساس سرمای مزمن؛ کلید حل مشکل، تشخیص درست است
روش درمان احساس سرمای مداوم، ارتباط مستقیمی با علت زمینهای آن دارد. اگر پزشک تشخیص دهد که این وضعیت ناشی از یک بیماری یا اختلال خاص است، درمان بر رفع آن بیماری متمرکز خواهد بود.
- اختلالات عروق خونی: در صورت سیگار کشیدن، ترک آن اولین و مهمترین اقدام است. داروهایی نیز برای بهبود گردش خون ممکن است تجویز شوند.
- کمکاری تیروئید: درمان اصلی، مصرف داروهای جایگزین هورمون تیروئید است.
- کمخونی: بسته به نوع کمخونی، پزشک ممکن است مکملهای آهن، ویتامین B12 یا فولات و همچنین تغییرات در رژیم غذایی را توصیه کند.
- دیابت: مدیریت قند خون از طریق دارو، رژیم غذایی و ورزش، همچنین درمان عوارض ناشی از دیابت، از جمله اقدامات درمانی است.
پزشک شما با بررسی سابقه پزشکی، انجام معاینات فیزیکی و احتمالاً آزمایشهای خون، میتواند علت اصلی احساس سرمای مداوم را تشخیص داده و برنامه درمانی مناسب را برای شما تجویز کند.
راهکارهای خانگی برای گرم نگه داشتن بدن
اگر پزشک تشخیص دهد که هیچ مشکل سلامتی جدی مسئول احساس سرمای شما نیست، میتوانید با رعایت برخی نکات ساده، به گرم نگه داشتن بدن خود کمک کنید:
- لباس مناسب بپوشید: از چند لایه لباس نازک به جای یک لایه ضخیم استفاده کنید. لباس زیر گرم، ژاکتهای پشمی یا بافتنی، و لباسهای ضد باد میتوانند به حفظ گرمای بدن کمک کنند. همچنین، پوشاندن سر و دستها که اتلاف حرارت از آنها زیاد است، اهمیت دارد.
- نوشیدنیهای گرم مصرف کنید: نوشیدن مایعات گرم مانند چای (بدون کافئین)، دمنوشهای گیاهی و آب گرم میتواند به افزایش دمای داخلی بدن کمک کند.
- سوپ و غذاهای گرم بخورید: غذاهای گرم و مقوی میتوانند بدن را از درون گرم نگه دارند.
- بدن خود را خشک نگه دارید: لباسهای خیس ناشی از تعریق را سریعاً عوض کنید، زیرا رطوبت باعث از دست دادن حرارت بدن میشود. پس از حمام کردن نیز بدن خود را به خوبی خشک کنید.
- فعالیت بدنی منظم داشته باشید: ورزش منظم به بهبود گردش خون کمک میکند و میتواند احساس سرما را کاهش دهد. حتی پیادهروی کوتاه نیز میتواند مفید باشد.
- از منابع گرمایشی استفاده کنید: در محیطهای سرد، از وسایل گرمایشی مناسب برای حفظ دمای مطلوب استفاده کنید.
در پایان، لازم به یادآوری است که احساس سرمای مداوم نباید نادیده گرفته شود. مراجعه به پزشک و تشخیص علت اصلی، بهترین راه برای درمان و حفظ سلامتی شماست.
**علی رستگار**
تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی
علی رستگار پژوهشگر و تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی با بیش از شانزده سال تجربه تخصصی در تحلیل سیاستهای اقتصادی، بررسی تحولات بینالمللی و مطالعات توسعه است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل تعاملات سیاست و اقتصاد، بررسی سیاستهای پولی و مالی ایران و مطالعه تجارب توسعه در کشورهای نوظهور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی از دانشگاه تهران است. پایاننامه دکتری وی با موضوع «تحلیل نهادی سیاستهای توسعه در اقتصاد ایران» مورد تقدیر انجمن اقتصاددانان ایران قرار گرفته است. همچنین دورههای تخصصی اقتصادسنجی پیشرفته، تحلیل دادههای کلان و آیندهپژوهی اقتصادی را در مراکز معتبر بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رستگار فعالیت حرفهای خود را از اواسط دهه هشتاد به عنوان پژوهشگر در یک مؤسسه مطالعات اقتصادی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهای پژوهشی خود، موفق به تولید دهها گزارش سیاستی برای نهادهای دولتی و خصوصی شده است. همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس، ارائه مشاوره به چندین وزارتخانه و مشارکت در تدوین برنامههای توسعه از جمله سوابق اجرایی وی است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحلیلی مجله تدبیرگران پیوسته و اکنون به عنوان تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و مبتنی بر دادههای وی درباره تحولات اقتصادی ایران و جهان، همواره مورد توجه جامعه اقتصادی و تصمیمسازان کشور قرار گرفته است. چندین گزارش تحلیلی وی مبنای تصمیمات مهم اقتصادی قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رستگار در تحلیل سیاستهای پولی و مالی، بررسی برنامههای توسعه، مطالعات اقتصاد نهادی و تحلیل اقتصاد سیاسی تحولات داخلی و بینالمللی است. وی همچنین در زمینه اقتصادسنجی، تحلیل دادههای اقتصادی، آیندهپژوهی اقتصادی و مشاوره سیاستی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد رستگار در تحلیل اقتصادی مبتنی بر روشهای کمی و اقتصادسنجی، ترکیب شده با تحلیل نهادی و تاریخی است. وی همواره بر پایبندی به دادههای معتبر، مستندسازی کامل ادعاها و پرهیز از تحلیلهای شتابزده تأکید دارد. در نوشتههای خود، مفاهیم پیچیده اقتصادی را به زبانی قابل فهم برای مخاطب غیرمتخصص توضیح میدهد، بدون اینکه از عمق تحلیلی بکاهد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و عضو وابسته انجمن اقتصاد نهادی جهان است. همچنین در هیئت تحریریه دو فصلنامه علمی-پژوهشی در حوزه اقتصاد حضور دارد و به عنوان داور تخصصی چندین نشریه علمی فعالیت میکند.
**تألیفات و آثار**
رستگار نویسنده دو کتاب در حوزه اقتصاد سیاسی و بیش از چهل مقاله علمی-پژوهشی است. کتاب «نهادها و توسعه در ایران» (انتشارات نی، ۱۴۰۰) از آثار شاخص وی محسوب میشود که در جمع نامزدهای کتاب سال اقتصاد قرار گرفت. همچنین دهها گزارش سیاستی و یادداشت تحلیلی از وی در مجلات معتبر منتشر شده است.