آخرین بروز رسانی در فوریه 23, 2026 توسط سردبیر
در حالی که سرمای زمستان معمولاً ما را به سمت نوشیدنیهای گرم و پوشیدن لباسهای بیشتر سوق میدهد، اغلب از نیاز حیاتی بدن به آب غافل میشویم. برخلاف تصور رایج، خطر کمآبی بدن تنها مختص روزهای گرم تابستان نیست؛ در ماههای سرد نیز بدن همچنان به مصرف آب کافی برای عملکرد بهینه خود نیاز دارد. کاهش تعریق آشکار و کاهش احساس تشنگی میتواند ما را فریب دهد، اما بدن از طریق سیگنالهای ظریفی، کمبود مایعات را اعلام میکند. شناسایی این نشانهها میتواند از عوارض جدیتر ناشی از کمآبی بدن پیشگیری کند.
چرا در زمستان مراقب کمآبی بدن باشیم؟
زمستان با کاهش دما، تغییر در سبک زندگی و تمایل بیشتر به ماندن در فضای بسته و استفاده از وسایل گرمایشی، میتواند زمینهساز کمآبی بدن شود. هوای خشک داخل منازل و اماکن عمومی و نیز عدم احساس تشنگی شدید به دلیل سرما، از جمله دلایلی هستند که باعث میشوند افراد در این فصل کمتر به سراغ مصرف آب بروند. با این حال، بدن ما در تمام طول سال برای تنظیم دما، نقل و انتقال مواد مغذی، حفظ عملکرد صحیح سلولها و دفع سموم به آب نیاز مبرم دارد.
شش علامت پنهان کمآبی بدن که باید جدی بگیرید
پزشکان متخصص تأکید میکنند که بدن انسان هوشمندانه عمل میکند و حتی در غیاب حس تشنگی، از طریق علائم خاصی نیاز خود به مایعات را نشان میدهد. شناسایی این نشانهها برای پیشگیری از عوارض کمآبی بدن ضروری است:
خشکی دهان و لبها: واضحترین نشانهی کمآبی بدن، احساس خشکی در دهان، لبها و گلو است. این حالت نشان میدهد که غدد بزاقی به اندازه کافی بزاق تولید نمیکنند.
تغییر رنگ ادرار و بوی تند: ادرار با رنگ زرد تیره یا قهوهای و بوی تندتر از حد معمول، به وضوح نشاندهنده کمبود مایعات در بدن است. کاهش دفعات ادرار نیز یکی دیگر از هشدارهای مهم است.
سرگیجه و سبکی سر: کمآبی بدن میتواند منجر به افت فشار خون شده و تعادل را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت با احساس سرگیجه، سبکی سر و حتی حالت تهوع همراه است و در موارد شدیدتر، ممکن است به گیجی و اختلال در تمرکز منجر شود.
سردردهای مداوم: وقتی میزان آب در بدن کاهش مییابد، حجم مایع اطراف مغز نیز کم میشود که این امر بر عملکرد مغز تأثیر گذاشته و میتواند باعث سردرد شود.
احساس خستگی و بیحالی: کمبود مایعات به طور مستقیم بر سطح انرژی بدن تأثیر میگذارد. فرد دچار کمآبی بدن ممکن است احساس ضعف، بیحالی، کاهش تمرکز و مهآلودگی ذهنی را تجربه کند.
یبوست: آب نقش اساسی در فرایند هضم و تنظیم حرکات روده دارد. آبرسانی بدن کافی به نرم شدن مدفوع و تسهیل دفع کمک کرده و خطر ابتلا به یبوست را به شدت کاهش میدهد.
اهمیت حیاتی آبرسانی بدن برای سلامت عمومی
نقش آب در بدن فراتر از رفع تشنگی است. آب در تمام عملکردهای حیاتی بدن، از تنظیم دمای مرکزی و حفظ فشار خون مناسب گرفته تا پشتیبانی از سلامت کلیهها و عملکرد صحیح دستگاه گوارش، دخیل است. دکتر مایکل زمنیدیس، پزشک عمومی بیمارستان ولینگتون بریتانیا، هشدار میدهد که کمآبی بدن مزمن میتواند خطر عفونتهای دستگاه ادراری و مشکلات کلیوی را افزایش دهد. در موارد شدیدتر، کمآبی بدن حتی میتواند منجر به تندی ضربان قلب، مشکلات تنفسی و از دست دادن هوشیاری شود. بنابراین، توجه به مصرف آب و حفظ آبرسانی بدن یک عامل کلیدی در حفظ سلامت عمومی است.
مصرف آب کافی: چه مقدار و چرا؟
بر اساس دستورالعملهای رسمی بهداشت، توصیه میشود بزرگسالان روزانه بین ۶ تا ۸ لیوان مایعات بنوشند. لازم به ذکر است که حدود ۲۰ درصد از نیاز روزانه به مایعات از طریق مواد غذایی مانند میوهها و سبزیجات تأمین میشود. این میزان در شرایط خاصی مانند فعالیت بدنی شدید، قرار گرفتن در محیطهای گرم، یا در دوران بیماری (به ویژه با تب، استفراغ یا اسهال) باید افزایش یابد تا از کمآبی بدن جلوگیری شود.
توصیههای کاربردی برای افزایش مصرف آب در روزهای سرد
برای جلوگیری از کمآبی بدن و اطمینان از آبرسانی بدن کافی، میتوانید از راهکارهای ساده زیر بهره ببرید:
روز خود را با نوشیدن یک لیوان آب بلافاصله پس از بیدار شدن آغاز کنید.
یک بطری آب شخصی و قابل پر کردن مجدد در کنار خود داشته باشید تا به شما یادآوری کند که به صورت منظم و در جرعههای کوچک آب بنوشید، حتی اگر تشنه نیستید.
از مواد غذایی سرشار از آب مانند میوهها (هندوانه، پرتقال)، سبزیجات (خیار، کاهو) و انواع سوپها در رژیم غذایی خود استفاده کنید.
در صورت بروز استفراغ یا اسهال، حتماً از محلولهای آبرسانی خوراکی برای جایگزینی مایعات و الکترولیتهای از دست رفته کمک بگیرید.
چه زمانی برای کمآبی بدن به پزشک مراجعه کنیم؟
در حالی که بسیاری از علائم خفیف کمآبی بدن را میتوان با افزایش مصرف آب و مایعات بهبود بخشید، دکتر زمنیدیس توصیه میکند در صورت مشاهده هر یک از علائم شدیدتر زیر، فوراً به پزشک مراجعه کنید:
تپش قلب شدید یا نامنظم
سرگیجه شدید یا از دست دادن تعادل
سردردهای مداوم و بیاثر به مسکنهای معمولی
احساس خستگی عمومی و بیحالی مفرط که بهبود نمییابد.
مطالب مرتبط
- پشت پرده ارزان فروشی مکمل در فضای مجازی و واکنش سازمان غذا و دارو
- تخصیص ناکارآمد ارز و کاهش تولید، بحران کمبود شیرخشک نوزاد را در کشور تشدید کرده است
- سازمان نظام پزشکی، برنامهریزی جامع برای ویزیت رایگان مادران پس از زایمان را خواستار شد
- چربی شکمی مردان، زنگ خطر جدی برای سلامت قلب را به صدا درمیآورد
علی رستگار، دانشآموخته رشته خبرنگاری سیاسی – اقتصادی از دانشکده خبر است. او فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۸۹ به طور رسمی آغاز کرد و در طول سالها با چندین خبرگزاری و نشریه همکاری داشته است.