آخرین بروز رسانی در فوریه 18, 2026 توسط سردبیر
بیش از ۸۰ هنرمند سرشناس سینما از جمله خاویر باردم، تیلدا سوینتون و مایک لی، با انتشار بیانیهای تند، به سکوت معنادار جشنواره بینالمللی فیلم برلین در قبال تحولات جاری در غزه و آنچه «نسلکشی» خواندهاند، اعتراض کردند. این اقدام جمعی، فشار فزایندهای را بر یکی از مهمترین رویدادهای سینمایی جهان وارد کرده و بحث قدیمی جدایی هنر از سیاست را بار دیگر به صدر اخبار کشانده است.
<H2>بیانیه تند سینماگران: اعتراض به سکوت نهادی جشنواره برلین درباره غزه</H2>
سینماگران امضاکننده این بیانیه، از «سکوت نهادی جشنواره برلین» ابراز شگفتی و نارضایتی عمیق خود را از «همدستی در اعمال سانسور علیه هنرمندان مخالف نسلکشی مداوم اسرائیل علیه فلسطینیان در غزه» اعلام کردند. این بیانیه که با واکنشهای گستردهای روبرو شده است، مستقیماً به سیاستهای جشنواره در قبال بحران انسانی غزه تاخته و آن را نپذیرفتنی دانسته است. در میان امضاکنندگان این بیانیه، نامهای شاخصی به چشم میخورد که پیشتر نیز در این جشنواره حضور فعال داشته و جوایزی کسب کردهاند. از جمله:
خاویر باردم (بازیگر برنده اسکار)
تیلدا سوینتون (بازیگر برنده خرس طلایی جشنواره برلین)
مایک لی (کارگردان بریتانیایی)
آدام مککی (فیلمساز آمریکایی)
این افراد، سابقه حضور پررنگی در جشنواره برلین دارند؛ برای مثال، تیلدا سوینتون سال گذشته جایزه معتبر «خرس طلایی» را از همین جشنواره دریافت کرده بود. همین امر، به بیانیه آنها وزن و اعتبار بیشتری میبخشد و نشان از اعتراض از درون جامعه هنری مرتبط با جشنواره دارد.
<H2>تقابل سینما و سیاست: موضعگیری ویم وندرس در برابر نسلکشی غزه</H2>
انتشار این بیانیه پس از اظهارات جنجالی ویم وندرس، رئیس هیأت داوران جشنواره، صورت گرفت. وندرس هفته گذشته در پاسخ به پرسشی درباره غزه گفته بود که «باید از سیاست دور بمانیم». این جمله، موجی از انتقاد را برانگیخت و سینماگران معترض، موضع او را به شدت رد کردند. آنان در بیانیه خود تأکید کردهاند که جدایی سینما از سیاست نه تنها ناممکن است، بلکه در شرایط بحرانی کنونی، نادیده گرفتن واقعیتهای سیاسی به منزله نادیده گرفتن مسئولیت اخلاقی هنر محسوب میشود. از دیرباز، جشنوارههای فیلم معتبر جهانی مانند کن، ونیز و برلین، نه تنها ویترینی برای آثار هنری بودهاند، بلکه همواره بستری برای طرح مسائل اجتماعی، سیاسی و انسانی فراهم کردهاند. تاریخ سینما پر از آثاری است که مستقیماً به درگیریها، جنگها و بیعدالتیها پرداختهاند و این خود گواهی بر همبستگی ناگسستنی هنر و سیاست است.
<H2>فراخوان به مسئولیت اخلاقی: انتظارات از جشنواره برلین در قبال بحران غزه</H2>
سینماگران معترض، جشنواره برلین را به وظیفه اخلاقی خود فراخواندهاند. در ادامه نامه اعتراضی آنها آمده است: «جشنواره برلین اکنون نیز باید به وظیفه اخلاقی خود عمل کرده و مخالفت صریح خود را با نسلکشی اسرائیل اعلام کند.» این درخواست نه تنها شامل موضعگیری در برابر جنایات جنگی است، بلکه شامل حمایت از آزادی بیان هنرمندانی میشود که قصد دارند صدای مردم غزه باشند. سکوت در چنین شرایطی، از دید این هنرمندان، نه تنها به معنای بیطرفی نیست، بلکه میتواند به معنای تأیید ضمنی وضعیت موجود باشد. جامعه بینالمللی هنری، از نهادهای فرهنگی انتظار دارد که در برابر نقض حقوق بشر و فجایع انسانی، با صدای بلند واکنش نشان دهند و از پلتفرم خود برای آگاهیبخشی و ترویج صلح استفاده کنند.
<H2>پیامدهای سکوت و نقش دولت آلمان در واکنش به جنایات غزه</H2>
انتقادات مطرحشده تنها به موضعگیری «بیطرفانه» جشنواره برلین در قبال جنگ غزه محدود نمیشود. امضاکنندگان این بیانیه، پا را فراتر گذاشته و نقش محوری دولت آلمان در فراهم آوردن بستر این وضعیت و نیز سکوت در قبال اقدامات رژیم صهیونیستی را نیز مورد اعتراض قرار دادهاند. این انتقاد، ابعاد گستردهتری به اعتراضات میبخشد و نه تنها یک نهاد فرهنگی، بلکه سیاستهای یک دولت میزبان را نیز هدف قرار میدهد. این اتفاق میتواند چالشهای دیپلماتیک و فرهنگی را برای دولت آلمان در پی داشته باشد و در بلندمدت بر اعتبار جهانی این کشور به عنوان حامی آزادی بیان و حقوق بشر تأثیر بگذارد. تکرار چنین درخواستهایی از سوی هنرمندان جهانی، میتواند موجی از آگاهیبخشی ایجاد کرده و فشار بیشتری را برای تغییر مواضع سیاسی و فرهنگی در قبال بحران غزه فراهم آورد.
مطالب مرتبط
- نخستوزیر مصر برای نشست صلح غزه راهی واشنگتن شد
- ندا قاسمی و رامین پرچمی، نخستین بازیگران فیلم سینمایی «سوله» شدند
- فروپاشی آخرین پیمان هستهای آمریکا و روسیه، جهان را وارد عصر جدیدی از رقابتهای تسلیحات اتمی کرد.
- فروپاشی آخرین پیمان هستهای آمریکا و روسیه، جهان را وارد عصر جدیدی از رقابتهای تسلیحات اتمی کرد.
علی رستگار، دانشآموخته رشته خبرنگاری سیاسی – اقتصادی از دانشکده خبر است. او فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۸۹ به طور رسمی آغاز کرد و در طول سالها با چندین خبرگزاری و نشریه همکاری داشته است.