آخرین بروز رسانی در فوریه 21, 2026 توسط سردبیر
بهمنماه سال جاری شاهد دگرگونیهای قابل توجهی در بازارهای مالی کشور بود. در حالی که بازار سرمایه با افت ۱۵ درصدی شاخص کل مواجه شد، قیمت دلار و قیمت طلا جهشی چشمگیر را تجربه کردند و به ترتیب ۱۲.۵ و ۲۰ درصد افزایش یافتند. این نوسانات بازار، تحلیلگران را بر آن داشته تا علل این تغییرات و پیامدهای آن را برای آینده اقتصاد کشور بررسی کنند.
تلاطم بیسابقه در بازارهای مالی: عقبنشینی بورس در برابر قیمت طلا و دلار
بهمنماه ۱۴۰۴ برای بازار سرمایه ایران، ماهی پرفشار و مملو از چالشها بود. شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران، تحت تأثیر مستقیم تحولات سیاسی منطقهای و افزایش سطح نااطمینانیها، مسیر نزولی در پیش گرفت. این شاخص که در ابتدای ماه در محدوده ۴.۴۷ میلیون واحد قرار داشت، با ۱۵ درصد افت به ۳.۸ میلیون واحد رسید. این در حالی است که در رقابت بازدهی، بازار سرمایه عرصه را به بازارهای موازی همچون دلار و طلا واگذار کرد.
در نقطه مقابل، قیمت دلار و قیمت طلا که همواره در دوران ناآرامیها و افزایش ریسکهای اقتصادی به عنوان پناهگاه امن سرمایه شناخته میشوند، شاهد رشد قابل ملاحظهای بودند. قیمت دلار در طول ۳۰ روز بهمنماه، از ۱۴۳ هزار تومان به ۱۶۱ هزار تومان افزایش یافت که نشاندهنده رشد ۱۲.۵ درصدی است. همزمان، هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با جهشی ۲۰ درصدی، از ۱۶ میلیون تومان به ۱۹.۲ میلیون تومان رسید. این ارقام، از شکاف عمیق در بازدهی میان بخشهای مختلف بازارهای مالی حکایت دارد.
دلایل افزایش قیمت دلار و طلا: سایه نااطمینانی بر اقتصاد
کارشناسان اقتصادی، اصلیترین عامل این نوسانات بازار و برتری قیمت طلا و دلار را بر بازار سرمایه، تشدید بحرانهای سیاسی و تنشهای بینالمللی در منطقه خلیج فارس میدانند. این شرایط، ریسک سرمایهگذاری در داراییهای پرریسک مانند سهام را به شدت افزایش داده و موجب سوق یافتن سرمایهها به سمت داراییهای امنتر شده است. داراییهای امن نظیر طلا و ارزهای قدرتمند مانند دلار، به دلیل قابلیت حفظ ارزش در برابر تورم و نااطمینانیها، همواره مورد توجه سرمایهگذاران قرار میگیرند. حتی با وجود اینکه بورس تهران از اواخر تابستان سال جاری گارد صعودی به خود گرفته بود و تا پایان دیماه به بالاترین سطح تاریخی خود یعنی ۴.۴۹ میلیون واحد رسیده بود، اما در بهمنماه این روند معکوس شد.
کوچ سرمایه از بورس به پناهگاههای امن: رونق صندوقهای طلا
یکی از نشانههای بارز این تغییر رویکرد در بازارهای مالی، افزایش چشمگیر ورود نقدینگی به صندوقهای سرمایهگذاری طلا در بازار سرمایه بود. با رشد انس جهانی طلا و نوسانات افزایشی قیمت طلا در بازارهای بینالمللی، موج خرید در این صندوقها در ایران نیز شدت گرفت. این استقبال، نشاندهنده ترجیح سرمایهگذاران به حفظ دارایی خود در مقابل ریسکهای سیستماتیک است.
در تاریخ ۲۸ بهمنماه، میزان ورود نقدینگی به بخشهای مختلف بازار سرمایه به شرح زیر بود:
ورود پول به صندوقهای طلا: ۱۱۴۲ میلیارد تومان
ورود پول به سهام: ۱۹۰ میلیارد تومان
ورود پول به صندوقهای سهامی و مختلط: ۸ میلیارد تومان
این آمار به وضوح نشان میدهد که سرمایهگذاران ترجیح دادهاند دارایی خود را به سمت پناهگاههایی مانند طلا منتقل کنند تا از ارزش آن در برابر نوسانات بازار و تورم احتمالی محافظت نمایند. ارزش کل معاملات صندوقهای طلای بورس کالا نیز در این روز به ۲۱ هزار و ۳۱۲ میلیارد تومان رسید که گویای حجم بالای این جابجایی سرمایه است.
چشمانداز آینده بازارهای مالی و نقش مذاکرات در قیمتگذاری
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند که بازگشت اعتماد و نقدینگی به بورس، نیازمند تغییرات اساسی در فضای سیاسی و اقتصادی است. مهشید داداشزاده، کارشناس بازار سرمایه، تأکید میکند که سرمایهگذاران فعلاً در فاز پایش متغیرهای سیاسی و ارزی قرار دارند و تا شفافتر شدن روند مذاکرات و تثبیت نرخ ارز، تصمیمات بزرگ سرمایهگذاری به تعویق افتاده است. وی همچنین اشاره میکند که محدودههای ۴.۲ تا ۴.۳ میلیون واحدی برای شاخص کل، مقاومتهای تاریخی مهمی محسوب میشوند که عبور از آنها به ورود نقدینگی پایدار و اعتماد بیشتر نیاز دارد.
سهیلا نقیپور، دیگر کارشناس بازار سرمایه، چشمانداز آینده را به پیشرفت مذاکرات گره میزند. او پیشبینی میکند که چنانچه روند مذاکرات از مرحله اعلام رضایت به مرحله پیشنویس توافق نزدیک شود، بورس تهران قادر خواهد بود با اصلاح نسبت P/E (که معیاری برای سنجش ارزش سهام بر اساس سودآوری شرکت است) کل بازار، یک رالی صعودی پایدار را آغاز کند. این خوشبینی دیپلماتیک میتواند با تغییر انتظارات تورمی و بهبود افق سودآوری شرکتها، تقاضای خرید را در سطوح قیمتی کنونی تقویت کرده و بازار را از وضعیت شکننده فعلی خارج کند. در مجموع، ثبات سیاسی و اقتصادی، کلید بازگشت رونق به بازارهای مالی و ایجاد فضایی با قابلیت پیشبینی بیشتر برای سرمایهگذاران خواهد بود.
مطالب مرتبط
- نوسان غیرمنتظره بازار طلا و سکه در ۲۰ بهمن ۱۴۰۴: جزئیات قیمتها و عوامل تأثیرگذار
- رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس: حذف ارز ترجیحی گریزناپذیر بود
- وزیر جهاد کشاورزی: یکسانسازی نرخ ارز راه حل اصلی اقتصاد است
- نوسان غیرمنتظره بازار طلا و سکه در ۲۰ بهمن ۱۴۰۴: جزئیات قیمتها و عوامل تأثیرگذار
علی رستگار، دانشآموخته رشته خبرنگاری سیاسی – اقتصادی از دانشکده خبر است. او فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۸۹ به طور رسمی آغاز کرد و در طول سالها با چندین خبرگزاری و نشریه همکاری داشته است.